خاورمیانه

«بازگشت سایه هسته‌ای بر جهان؛ از اعلام ترامپ برای ازسرگیری آزمایش‌ها تا رقابت فزاینده قدرت‌ها. خطر دومینوی هسته‌ای در خاورمیانه و اروپا، یادآور این حقیقت است که بی‌توجهی به واقعیت جدید هسته‌ای می‌تواند آینده‌ای پرمخاطره برای همه رقم بزند.»

«ضعف روسیه در خاورمیانه به معنای عقب‌نشینی نیست؛ بلکه فرصتی است برای چابکی، دیپلماسی هدفمند و بهره‌برداری از شکاف‌های منطقه‌ای. کرملین با رویکرد بیشتر با کمتر همچنان غرب را به چالش می‌کشد.»

نماینده ایران نزد سازمان ملل متحد با بیان اینکه وضعیت در خاورمیانه به‌شدت وخیم است، تأکید کرد: چنین اوضاعی حاصل سیاست‌های مداخله‌جویانه و نسل‌کشی ارتکابی از سوی رژیم صهیونیستی است.

رسانه آمریکایی با ابراز نگرانی درباره خلأ ناشی از کاهش تعداد نیرو‌های نظامی ایالات متحده در عراق پس از سوریه، خاطرنشان کرد: این وضعیت، شرایط مناسبی برای گسترش نفوذ ایران در منطقه که پیشتر نیز با موفقیت آن را انجام داده بود، ایجاد می‌کند.

با توجه به دیدار دیشب ترامپ و نتانیاهو در کاخ سفید و اعلام طرح ۲۰ نقطه‌ای صلح برای غزه – که بر پایه گسترش توافق‌های ابراهیم (Abraham Accords) بنا شده – پیش‌بینی دقیق آینده همیشه چالش‌برانگیز می باشد، زیرا غرب آسیا خاورمیانه پر از متغیرهای غیرمنتظره‌ است. اما بر اساس تحلیل اخبار اخیر، واکنش‌های اولیه و الگوهای تاریخی، می‌توانم بگوبم که روزهای آینده احتمالاً ترکیبی از دیپلماسی فشرده، تنش‌های احتمالی و پیشرفت‌های به اصلاح تدریجی رو شاهد خواهیم بود.

کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به تلاش مصر برای احیای جایگاه منطقه‌ای خود، تاکید کرد: قاهره در پی کاهش تنش‌ها در منطقه و افزایش نقش‌آفرینی دیپلماتیک خود در غرب آسیاست.

فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا در پیامی با تاکید بر آمادگی کامل نیروهای مسلح برای حفاظت از ایران، گفت: ما نسبت به قبل از جنگ تحمیلی اخیر آماده‌تر و از دستاوردهای بالاتر و بیشتری برخورداریم و ملت عزیز ایران هیچگونه نگرانی نسبت به آینده نداشته باشند.

طبق نظریه «مجمع امنیتی منطقهای» (بوزان و ویور)، تهدید امنیتی در یک کشور به سرعت به کشورهای همسایه منتقل میشود. اسرائیل نمونه روشن این وضعیت است. توسعهطلبی این رژیم نهتنها فلسطین بلکه کل خاورمیانه را درگیر کرده است. هر حمله اسرائیل به سوریه یا لبنان، بازتابی مستقیم در معادلات امنیتی اردن، عراق، ایران و حتی مصر دارد. به این ترتیب، اسرائیل یک گره ناامنساز دائمی در منطقه است. و بحران سازی های این بازیگر امنیتی به کل منطقه سرایت می کند

در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، بدون توجه به شعارهای رایج، توانمندی‌های کشورمان و قدرت‌های دشمن در میدان عمل به وضوح به نمایش درآمد. این جنگ مصداقی از همبستگی ملی ایران و قدرت مقاومت در برابر تهدیدات خارجی بود. بر اساس تاریخ ایران، در برخی شرایط، مانند جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، انتخاب جنگ به‌عنوان یک گزینه برای حفظ منافع ملی کشور ضروری به نظر می‌رسید. اگر در آن زمان ایران از ترس ارتش بعث تسلیم می‌شد، ممکن بود بغداد به تهران برسد و تاریخ ایران به شکلی دیگر رقم می‌خورد.

پس از جنگ دوازده روزه بین اسرائیل، ایالات متحده و ایران، بسیاری از کارشناسان استدلال کرده‌اند که نقاط ضعف استراتژی چین در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) آشکار شده است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که به نظر می‌رسد چین در سال‌های اخیر شروع به ایجاد جایگاه خود در منطقه کرده است. برای مثال، در سال ۲۰۲۳، پکن میزبان مقامات عربستان سعودی و ایران بود تا عادی‌سازی روابط بین ریاض و تهران را اعلام کند. در همان سال، بشار اسد، رهبر برکنار شده سوریه، را به هانگژو دعوت کرد و از هیئت ویژه‌ای از عربستان سعودی، مصر، اردن، تشکیلات خودگردان فلسطین و اندونزی در مورد غزه استقبال کرد. تنها چند ماه بعد، نمایندگان گروه‌های فلسطینی در پکن گرد هم آمدند تا اعلامیه پکن در مورد پایان دادن به تفرقه و تقویت وحدت ملی فلسطین را صادر کنند

در دو دهه اخیر، شاهد تغییرات بنیادین در نظم جهانی هستیم که مهمترین نمود آن، افول تدریجی قدرت آمریکا و ظهور بازیگران جدید بین‌المللی است. این تحولات برای رژیم صهیونیستی - که همواره سنگ بنای امنیت خود را بر پایه حمایت بی‌قیدوشرط واشنگتن بنا نهاده – چالش‌های استراتژیک بی‌سابقه‌ای ایجاد کرده است. در این تحلیل به بررسی واکنش‌های تل‌آویو به این تحولات پرداخته شده است.