موج‌سواری فوتبالی برای قالب کردن FATF

هفته گذشته یک خبر ورزشی منتشر شد؛ استراماچونی سرمربی ایتالیایی تیم استقلال به دلیل اختلافات مالی با باشگاه، ایران را ترک کرد. این خبر در ابتدای امر چندان خاص و عجیب نبود چراکه اولاً در همه جای دنیا چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد و دوماً، همین چند روزی پیش بود که ویلموتس، سرمربی تیم ملی هم به همکاری خود پایان داده بود؛ اما خبر استراماچونی به‌سرعت به موردی خاص تبدیل شد. عده‌ای از هواداران این تیم مقابل دفتر باشگاه در تهران تجمع و حتی دست به اقداماتی تخریبی زدند، اما از آن عجیب‌تر این بود که برخی در فضای سیاسی و رسانه‌ای کشور این ساز را کوک کردند که ریشه مشکل در نپذیرفتن FATF است و اگر می‌خواهیم چنین مسائلی تکرار نشود باید به قواعد آن تن دهیم! برای نمونه خبرگزاری ایسنا در این خصوص نوشت: «قواعد FATF باعث ایجاد بن‌بستی در مسیر موفقیت استقلال و مربی ایتالیایی شد و وضعیت کنونی را برای آبی‌های پایتخت رقم زده است و حتی باعث شده فدراسیون فوتبال نیز به استقبال درخواست فسخ قرارداد ویلموتس برود.» و یا روزنامه سازندگی در صفحه اول روز سه‌شنبه تیتر زد: «FATF علیه استقلال». اما آیا به‌راستی چنین است و مشکل استراماچونی ارتباطی به FATF دارد؟ به دلیل همراهی اروپا با آمریکا در تحریم‌های بانکی، در حال حاضر ارتباط بانکی میان تهران و اروپا وجود ندارد و حتی در مورد تجارت اقلام دارویی و غذایی که ظاهراً تحریم نیستند نیز مشکل وجود داشته و به دلیل مشکلات بانکی عملاً امکان خریداری نیست.
پس چرا بانک ایتالیایی واریز پول به‌حساب مربی ایتالیایی را پول‌شویی دیده است؟ علت این مسئله اجرای فاکتور‌های ریسک‌سنجی یا به عبارت دقیق‌تر پرچم‌های قرمز (Red Flags) وزارت خزانه‌داری آمریکاست. وزارت خزانه‌داری آمریکا در سال ۲۰۱۸ اقدام به انتشار دستورالعملی برای بانک‌های خارجی نموده که در این دستورالعمل گفته شده است که شرکت‌ها و بانک‌های ایرانی از روش‌های پول‌شویی برای دور زدن تحریم استفاده می‌کنند. یکی از این روش‌های دور زدن تحریم، استفاده از صرافی عنوان شده است و به همین جهت تراکنش‌های مالی که در آن‌ها صرافی نقش دارد، به‌عنوان یک پرچم قرمز معرفی شده است. پول استراماچونی نیز از طریق صرافی واریز شده بود. کارشناسان مسائل تحریمی می‌گویند با پذیرش FATF امکان اقدامات حداقلی نیز از بین می‌رود. مسعود براتی کارشناس حوزه تحریم در این مورد می‌گوید: «آنچه محتمل به نظر می‌رسد این است که شیوه واریز پول، شیوه‌ای بوده که در استاندار‌های مبارزه با پول‌شویی پرریسک محسوب می‌شود. برای مثال از صرافی‌های مختلف پول به‌حساب وی واریز شده و عدد درشتی را نشان می‌دهد. این به استاندارد‌های پول‌شویی ارتباط دارد و استاندارد‌ها در آنجا به‌گونه‌ای بوده که حساب را مسدود کردند. در این حالت نیز مشکلی وجود ندارد و استراماچونی می‌تواند قراردادش با استقلال را نشان دهد و بگوید پول‌ها ناشی از این قرارداد است و مشکلش حل می‌شود. به‌هرحال در شرایط تحریمی، اقدامات پرریسک طبیعی است و این ناشی از تحریم‌های آمریکا می‌باشد.»، اما فارغ از تمام این مسائل، یک سؤال مهم‌تر و جدی‌تر در این میان وجود دارد. در شرایط سخت مالی این روز‌های کشور چه لزومی دارد که پول‌های هنگفت و بی‌زبان از جیب ملت به مربیان خارجی داده شود؟ اگر این باشگاه‌ها با هزینه خصوصی اداره می‌شدند هم به همین راحتی هزینه‌های چند ده‌میلیاردی می‌کردند؟!