گزارش - تحلیل - یادداشت

با فروکش کردن شوک اولیه، سیاستگذاران باید کمتر بر روی خود محاصره تمرکز کنند و بیشتر روی مسئله تشدید تنش تمرکز کنند. عربستان سعودی، ایالات متحده و قدرت های تجاری خارجی در نهایت باید تعریف کنند که پایان موفقیت آمیز بحران چگونه است و محدودیت های تشدید آن کجاست.

در میان تمامی این انتصاب‌ها، محوریت بخشیدن به پروژه ادغام ستاد کل نیرو‌های مسلح و قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء، برترین گام ساختاری طی دهه‌های گذشته محسوب می‌شود.

سیاست آمریکا طی دهه‌های گذشته، محدود کردن ظرفیت‌های راهبردی ایران بوده است؛ اما در دوره ترامپ این سیاست با عنوان «فشار حداکثری» شدت بیشتری پیدا کرد.

صورتبندی آنچه در خصوص حلول دولت‌های ضعیف، متوحش، ناکارآمد و ضد مردمی در آمریکا رخ می‌دهد چندان دشوار نیست. پیروزیِ یک حزب در انتخابات لزوما  به معنای قدرت ذاتی یا اکتسابی آن  نیست بلکه  فقط به معنای ضعیف‌تر بودن طرف مقابل است. در چنین وضعیتی، انتخابات نه به زایش یک اراده‌ی نیرومند ملی، بلکه به تولید یک دولت  کم‌جان و شکننده می‌انجامد.

پنج ماه جنگ به رهبران ایران آموخته که در اختیار داشتن سلاحی مهیب‌تر از بمب هسته‌ای هستند: جغرافیا و آتش‌باران، کنترل بالفعل بر تنگه هرمز را به آنها داده است. پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۶ میلیون بشکه نفت خام و حجم عظیمی گاز طبیعی مایع از این تنگه عبور می‌کرد.

جنگ با ایران و مصرف گسترده مهمات در این درگیری، عامل اصلی کاهش موجودی‌هاست. بر اساس تحلیل CSIS از هفت نوع مهمات کلیدی (شامل رهگیرهای پاتریوت، تاد و موشک‌های تهاجمی دوربرد)، آمریکا حدود نیمی از موجودی اولیه سه نوع مهمات (پاتریوت، تاد و پراسام) و حدود یک‌سوم موجودی چهار نوع دیگر (جاسم، اس‌ام‑۲/۳/۶ و تاماهاوک) را مصرف کرده است.

محور مرکزی این استراتژی باید بر این اصل راهبردی استوار باشد که «تنگه هرمز، نه‌تنها یک گذرگاه اقتصادی، بلکه خط مقدم بازدارندگی ملی ایران است و هرگونه دست‌اندازی به حاکمیت آن، با هزینه‌ای متناسب با عمق تهدید، پاسخ داده خواهد شد». ایران باید با تلفیقی از بازدارندگی نظامی و دیپلماسی چانه‌زن، به اروپا و عمان بفهماند که این پروژه، کوتاه‌ترین مسیر به سمت یک رویارویی تمام‌عیار با ایران است، نه راهی برای پایان صلح‌آمیز بحران.

سال‌ها در ادبیات سیاسی دنیا، از «میدان» و «دیپلماسی» دوگانه‌ای ساخته شده بود که گویی تقویت یکی به تضعیف دیگری می‌انجامد، اما جنگ اخیر این تصویر را برهم زد.

تغییر مدام فاز واشنگتن از تهدید به حمله تا لغو آن، ارتباط مستقیمی با تجربیات عملیاتی آمریکا در طول درگیری‌های یکساله گذشته دارد.

در حالی که درگیری بین روسیه، یکی دیگر از اعضای بزرگتر سازمان همکاری شانگهای و بریکس، و کشور‌های غربی در حال حاضر از طریق اوکراین انجام می‌شود، در مورد ایران، این رویارویی مستقیم است. این بدان معناست که مشارکت آن به عنوان یک کشور عضو در هر دو سازمان، و همچنین اهمیت کلی ایران در امور اوراسیا، باید هنگام بررسی پتانسیل همکاری بین‌المللی در اوراسیای بزرگ یا ایجاد نهاد‌های جدید حاکمیت بین‌المللی در سطح جهانی، دائماً در نظر گرفته شود.