چرا گارد لاوروف در مقابل آمریکا بسته است؟

تبیین:

اظهارات اخیر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در خصوص طرح ۲۸ ماده‌ای دونالد ترامپ برای آتش‌بس در اوکراین، یک بار دیگر دینامیک پیچیده دیپلماسی جنگ و آتش بس  را به نمایش گذاشت. تأیید دریافت این طرح از طریق «کانال‌های غیررسمی» و همزمان، اعلام عدم مشاهده نسخه‌های دیگر آن، نشان می‌دهد که مسکو با یک استراتژی سنجیده و محتاطانه عمل می‌کند؛ استراتژی‌ای که هرگونه پذیرش سریع یا رد قاطعانه را به تعویق می‌اندازد تا زمان لازم برای سنجش نیات واقعی واشنگتن فراهم شود.مهم‌ترین نکته‌ای که لاوروف بر آن تأکید کرد، ماهیت «غیررسمی» دریافت سند بود. این بدان معناست که طرح ۲۸ ماده‌ای، برخلاف آنچه در رسانه‌ها گمانه‌زنی شده، هنوز به صورت رسمی و در کانال‌های دیپلماتیک مورد تأیید کاخ سفید به مسکو ابلاغ نشده است. این شکاف بین «گزارش‌های رسانه‌ای/گمانه‌زنی‌ها» و «مذاکرات رسمی» بزرگترین مانع پذیرش اولیه است. برای کشوری مانند روسیه که به شدت به رسمیت شناختن تعهدات بین‌المللی اهمیت می‌دهد، یک طرح ۲۸ ماده‌ای که صرفاً یک «پیش‌نویس انتخاباتی» یا یک «ایده فرعی» تلقی شود، ارزش اجرایی ندارد.

لاوروف در اظهارات خود، یک معیار ارزیابی شفاف برای مسکو تعیین کرد: “ارزیابی روسیه از طرح ترامپ برای اوکراین بدون تغییر باقی مانده است، زیرا بر اساس «تفاهماتی است که در آلاسکا در نشست سران روسیه و آمریکا حاصل شد.»”

این جمله کلید درک استراتژی کرملین است. از دید روسها،  «نشست آلاسکا» میان پوتین و ترامپ، به عنوان یک چارچوب مبنایی برای حل و فصل مناقشه تثبیت شده است. برای مسکو، طرح ترامپ تنها در صورتی قابل بررسی است که روح و متن آن با توافقات پایه‌ای و پیشین مطابقت داشته باشد. لاوروف هشدار می‌دهد: «اگر این سند «روح و متن نشست آلاسکا» و تفاهمات کلیدی ثبت شده در آن را نادیده بگیرد، آنگاه موضع روسیه تغییر خواهد کرد.» این یک «اولتیماتوم دیپلماتیک نرم» است؛ هرگونه تلاش برای تحمیل یک روایت کاملاً جدید یا نادیده گرفتن محورهای اصلی مورد نظر روسیه، به معنای رد کامل طرح خواهد بود.

نکته پایانی لاوروف نشان‌دهنده آمادگی مشروط مسکو است: «روسیه انتظار دارد که ایالات متحده بر سر یک طرح صلح مورد توافق با اروپا و اوکراین به توافق برسد و آماده است تا در مورد فرمول‌های خاص بحث کند.

این جمله دو پیام اصلی دارد: اول، روسیه همچنان معتقد است که واشنگتن باید در نهایت، نقش هماهنگ‌کننده نهایی را ایفا کند و در مورد سازوکار صلح با متحدان اروپایی و اوکراین به اجماع برسد. دوم، این انتظار وجود دارد که نسخه‌ی نهایی و رسمی طرح، نتیجه این هماهنگی‌ها باشد. تا زمانی که این نسخه رسمی، که نماینده دیدگاه مشترک غرب و مورد تأیید واشنگتن باشد، بر اساس چارچوب آلاسکا تدوین نگردد، لاوروف تمایلی به درگیر شدن در جزئیات یک سند «حدسی» ندارد. موضع روسیه در این برهه، ترکیبی از بی‌اعتمادی به فرآیندهای غیررسمی و تعهد تزلزل‌ناپذیر به یک چارچوب تاریخی مذاکراتی است.ضمن آنکه رایزنی های پشت پرده آمریکا با اعضای اروپایی ناتو و اوکراین، می تواند ماهیت و کارکرد سند ادعایی 28 ماده ای ترامپ را دگرگون سازد.