تلاش غرب برای نجات عربستان از باتلاق یمن

پس از ناکامی آمریکا و ائتلاف غربی، عبری وسعودی در پیشبرد برنامه‌های سلطه گرانه و متجاوزانه خود در عراق، سوریه و...، این بار نوبت به اذعان به شکست استراتژی و دخالت متجاوزانه در یمن رسیده است، تا از نیرو‌های مقاومت بخواهند تا با توقف شلیک موشک‌ها و حملات پهبادی به سمت عربستان سعودی و امارات، شیوخ فزون طلب این رژیم‌های فرسوده را از کابوس حملات پدافندی انصارالله برهانند. روز چهارشنبه نهم آبان بود که یکباره و در اقدامی هماهنگ دو مقام ارشد دولت ترامپ و یک مقام ارشد دولت فرانسه خواستار پایان جنگ در یمن شدند. یکی از دو مقام ارشد آمریکا وزیر دفاع این کشوربود. جیمز ماتیس گفت که باید برای توقف جنگ یمن طی ۳۰ روز آینده اقدامی انجام شود. ماتیس که در اندیشکده صلح صحبت می‌کرد، از تمامی طرف‌های درگیر در جنگ یمن خواست تا در ماه نوامبر وارد مذاکرات جدی با هدف پایان جنگ در این کشور شوند. مقام ارشد دوم آمریکایی وزیر امور خارجه این کشور بود که یکباره یاد مصائب و آلام ملت یمن افتاد و خواستار توقف حملات هوایی ائتلاف به سرکردگی عربستان به مناطق مسکونی یمن شد. سناتور «رند پل» نیز در توییتی جنگ یمن را «تراژدی عربستان سعودی» نامید. البته فرانسه نیز از این قافله عقب نمانده و بالاترین مقام نظامی این کشور بر لزوم پایان جنگ در یمن تاکید کرد. بحران ناشی از فجایع ائتلاف سعودی وکشتار هزاران تن از کودکان و غیرنظامیان یمنی در جریان تجاوز عربستان به یمن که با دخالت و هدایت مستقیم کشور‌های آمریکا، فرانسه، انگلیس و کمک‌های تسلیحاتی دیگر کشور‌های اروپایی همراه بود فصل ننگینی را در تاریخ بشریت رقم زده است. عربستان اکنون بعد از گذشت بیش از ۴۴ ماه در مانده و ناتوان از شکست مقاومت مردم یمن به رهبری انصار الله، دست به دامن غربی‌ها برای نجات از باتلاق یمن شده است. این تجاوز نظامی تاکنون هیچ یک از اهداف اعلامی ائتلاف سعودی را محقق نکرده است و سبب ویرانی کشور یمن و کشتار و آوارگی مردم این کشور شده است.
پیامد‌های جنگ یمن
عربستان سعودی با گذشت بیش از ۴۴ ماه نتوانست چه به صورت درگیری میدانی و استراتژیک و چه به صورت مذاکره و چالش در عرصه دیپلماتیک از باتلاق یمن رهایی یابد. حملات نظامی ائتلاف عربی به سرکردگی آل‌سعود و همکاری کشور‌های غربی که قرار بود نتیجه سریع در پی داشته و با «قاطعیت» همراه باشد، عملاً بدون هیچ دستاوردی در دستیابی به اهداف، با بن‌بست مواجه شده است. عربستان بر اساس اهداف اعلامی، قصد بازگرداندن «عبدربه منصور هادی» رئیس‌جمهور مستعفی یمن به مقر ریاست جمهوری در صنعا و دور کردن انصارالله و کمیته‌های انقلابی از مراکز قدرت را داشت که بعد از ناکامی نظامی در دستیابی به این اهداف وارد میدان مذاکره شد تا بتواند حداقل به صورت آبرومندانه خود را از بحرانی که خود ساخته بود، خارج سازد، اما زیاده‌خواهی سعودی‌ها و مقدم کردن مطالبات خود و پیش‌شرط تعیین کردن برای آغاز مذاکرات باعث شد میز مذاکرات نیز برای سعودی‌ها نتیجه و ثمره‌ای در پی نداشته باشد و همچنان بحران برای کشور مذکور تداوم یابد. مقام معظم رهبری در دیدار سال گذشته با «پوتین» رئیس‌جمهور روسیه یادآور شدند که: «دخالت‌های خونین سعودی‌ها در برخی کشور‌ها از جمله جنایات روزانه‌ی این کشور در یمن، زمینه‌ساز گرفتار شدن عربستان در مخمصه‌های عمیق است». جنگ یمن از حیث تمام استاندارد‌های نظامی با شکستی آشکار مواجه شده است. زمانی که همه از لزوم پایان یک تجاوز وحشیانه سخن می‌گویند اینطور به نظر می‌رسد که این موضوع بخشی از خواسته خود متجاوز باشد و چنین خواسته مطرح و عنوان نمی‌شود مگر اینکه متجاوز موجودیت خود را در خطر ببیند. در آن صورت است که کارگردان و سناریست این جنگ در تلاش بر می‌آیند تا بازیگر خود را نجات دهند. بخشی از تبعات بحران یمن برای عربستان به ویژه شخص «محمد بن سلمان» که آغاز کننده و مدیریت کننده جنگ یمن است، می‌توان چنین بر شمرد:
۱- فرسایشی شدن جنگ وکشیده شدن دامنه نبرد‌ها به داخل خاک عربستان
۲- هزینه‌های روزانه ۲۰۰ میلیون دلاری و به تعبیری ۷۲ میلیارد سالانه سعودی‌ها در این جنگ
۳- کاهش بی سابقه ذخایر ارزی عربستان که از ۷۰۰ میلیارد دلار، این رقم در پایان سال گذشته میلادی به ۴۸۷ میلیارد دلار رسید.
۴- تبدیل شدن یمن به ویتنام عربستان سعودی
۵- جنگ یمن و تحت‌الشعاع قرار گرفتن قدرت نرم عربستان سعودی بویژه در میان کشور‌های عربی
۶- جنگی غیر انسانی با هزینه‌های انسانی نگران کننده (کشته شدن حداقل ۸۰ هزار نفر در طول چهار سال و نیم جنگ و در معرض مرگ قرار گرفتن ۱۴ میلیون یمنی بر اثر گرسنگی)
۷- اثبات ناتوانی ماشین جنگی غربی‌ها در مبارزه با نیرو‌های مقاومت
۸-تثبیت قدرت انصارالله
چرا غرب اکنون خواهان پایان جنگ شده است؟
پرسش مهمی که به ذهن ناظران و تحلیلگران منطقه‌ای خطور می‌کند این است که چرا غرب به یکباره خواستار پایان جنگ در یمن شد. آیا طی این چهار و نیم سال، بمباران بدون هدف مراکز غیر نظامی در یمن، به چشم وزرای دفاع فرانسه و آمریکا و وزیر خارجه ایالات متحده نیامده بود؟ آیا آمریکا تغییر موضع داده و خواهان حل و فصل امور در یمن شده است؟ مجموعه اشتباهات راهبردی بن سلمان از جمله اشتباه استراتژیک حمله به یمن و هزینه‌زا شدن این بحران موجب شده پادشاهی او در معرض خطر و بیم و امید قرار بگیرد؛ لذا یکی از تبعات بحران یمن فرو ریختن اقتدار و «کاریزمای» بن سلمان به ویژه بعد از قتل خاشقجی است. براین اساس، به نظر می‌رسد آمریکا دو گزینه در پیش رو دارد: نجات بن‌سلمان به عنوان رهبر احتمالی آتی و متحد آمریکا یا نجات عربستان به عنوان متحد استراتژیک آمریکا و حفظ آن برای دهه‌های آتی. پس از قتل فجیع جمال خاشقجی و قطعی بودن اینکه پشت این اقدام وحشیانه، فرمان بن سلمان بوده به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها در صدد آرام کردن اوضاع و حفظ بن‌سلمان حتی به بهای خروج از یمن هستند. اما برخی کارشناسان بر این باورند که اگر آمریکا نتواند ولیعهد جوان سعودی را نجات دهد، احتمالا باید بزرگترین معامله قرن را نه در فلسطین، بلکه در سرزمین آل سعود انجام دهد و در شرایط بحرانی آمریکا باید و مجبور به عبور از بن سلمان خواهد بود.