حرکت مد و لباس ايراني اسلامي رو به جلو است

تلاش‌های پنهانی و زیرزمینی برای به ثمر نرسیدن قانون ساماندهی مد و لباس از سال ۸۵ تاکنون از فعالیت‌های مافیایی پرده برمی‌دارد که سال‌هاست می‌کوشند فرهنگ و سبک زندگی مردم کشورمان را با تغییر و جهت‌دهی در پوشش به منزله بیرونی‌ترین نماد ارزش‌های درونی افراد به سمت و سوی دلخواه خودشان تغییر دهند. اما حالا چند سالی می‌شود که کارگروه ساماندهی مد و لباس در برابر این جریان قرار گرفته‌اند و با راه‌اندازی جشنواره مد لباس فجر و نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های دیگری که در این میان برپا می‌کنند، نبض مد و لباس ایرانی را به دست بگیرند. حرکتی که دستاورد‌هایی ارزشمند داشته، اما راه درازی در پیش دارد.
قانون ساماندهی مد و لباس به سال ۸۵ باز می‌گردد. بر اساس این، به منظور حفظ و تقویت فرهنگ و هویت ایرانی‌ـ اسلامی، ارج‌نهادن، تبیین، تثبیت و ترویج الگو‌های بومی و ملی، هدایت بازار تولید و عرضه البسه و پوشاک براساس طرح‌ها و الگو‌های داخلی و نیز در جهت ترغیب عموم مردم به پرهیز از انتخاب و مصرف الگو‌های بیگانه و غیر مأنوس با فرهنگ و هویت ایرانی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مکلف است به منظور پی‌ریزی ساختار مدیریتی موضوع این قانون، کارگروهی را تشکیل دهد.
ماجرای تشکیل این کارگروه چند سالی طول کشید؛ اما حالا هفتمین سالی است که کارگروه ساماندهی مد و لباس جشنواره برگزار می‌کند و رفته رفته مد و لباس ایرانی‌ـ اسلامی جای خود را در بین جامعه پیدا می‌کند؛ اما همچنان تهاجم فرهنگی از محمل مد و لباس در جامعه ما جاری است و برند‌های غیر قانونی و البسه قاچاقی که از مرز‌های کشور وارد می‌شوند، حالا و با مبارزه کارگروه ساماندهی مد و لباس با همراهی دادستانی به سراغ فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی رفته‌اند و بساط فروش و عرضه و راه‌اندازی ویترینی برای تغییر ذائقه پوششی مردم کشورمان را از کانال‌های تلگرامی و صفحات اینستاگرامی کلید زده‌اند.
لباس و پوشش بخشی از هویت ماست. بدیهی است نخستین قضاوت ما درباره تفکر و ارزش‌های هر فردی مبتنی بر نوع پوششی است که انتخاب کرده است. از این گذشته، هر لباسی معرفی از یک قوم و ملیت است و کسی که ملبس به هر لباسی شده، با این لباس خود را معرفی می‌کند. اهمیت نوع لباس و پوشش در بیان سبک زندگی تا جایی است که یکی از اصلی‌ترین برنامه‌های تهاجم فرهنگی بر محور لباس می‌چرخد و به کمک ابزار رسانه می‌کوشند تا پوشش مردم دیگر کشور‌ها را به منزله یکی از نخستین گام‌های تغییر سبک زندگی و ارزش‌ها تغییر دهند. در این بین، با عنایت به نقش مهم زنان در هر جامعه برنامه‌های مد و لباس بیش از همه بر روی زنان متمرکز شده است.
مافیای هزار سر
حمید قبادی، دبیر کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور درباره وجود مافیای مد و لباس این‌گونه توضیح می‌دهد: و اگر اوایل و چند سال پیش از من می‌پرسیدید که در حوزه مد و لباس مافیا وجود دارد، چون اطلاعات کافی نداشتم نمی‌توانستم در این زمینه اظهارنظر کنم؛ اما حالا می‌گویم در این حوزه مافیایی به شکل اژد‌های هزار سر وجود دارد که داریم سر‌های آن را می‌زنیم. هر روز تابلو‌های غیر قانونی برند‌ها پایین کشیده می‌شوند و خوشبختانه روند فعالیت برند‌های غیر مجاز کند شده است. اگرچه ما فراموش نکرده‌ایم برند‌هایی که مجوز فعالیت گرفته‌اند، باید تعهدات خود را از جمله تولید ۲۰ درصد داخل، صادرات و الکترونیک کردن صندوق رعایت کنند.»
وی درباره تراکنش‌های مالی که در بخش مافیای مد و لباس وجود دارد، می‌گوید: «برآورد در این حوزه این است که بین هشت تا ۱۰ میلیارد دلار مصرف پوشاک در ایران وجود دارد که ۲۵ تا ۳۰ درصد آن به صورت کالای غیر ایرانی عرضه می‌شود. البته آمار بدبینانه‌تری هم وجود دارد. هر سال واردات ۶۰ میلیون دلار لباس به کشور ثبت می‌شود که تا دو و نیم میلیون دلار این واردات غیررسمی است. یکی از مافیایی که در این حوزه وجود دارد، چادر مشکی است که پس از کارخانه تولید چادر شهرکرد، دو و سه کارخانه دیگر را شناسایی کردیم که توانایی تولید نخ را دارند تا بتوانیم فعالیت در این زمینه را گسترش دهیم.»
تهاجمی از مسیر مد
قبادی با تأکید بر نقش مد و لباس در شکل‌دهی به تهاجم فرهنگی، تأکید می‌کند: «اگر بگوییم عمده «تهاجم» در قالب «تهاجم فرهنگی» متمرکز شده و محوریت بغض دشمن بر امور فرهنگی بنا نهاده شده، حرفی بی‌راهه نگفته‌¬ایم. با این پیش‌¬فرض می‌¬توان ترویج سبک زندگی را یکی از تکالیف مهم فرهنگی در جامعه تلقی کرد. سبک زندگی شئونات و ویژگی¬های گوناگونی دارد که با فرهنگ‌¬ها، روش¬‌ها، رفتار‌ها و رویه‌¬ها شکل گرفته و در قالب¬‌های گوناگون و با نام¬‌های متفاوت به ¬‌ویژه در قالب «مد» در جوامع جاری می¬‌شود. به بیان دیگر سبک زندگی در اصل و شیوه به کارگیری آن در صورت¬های گوناگون به ویژه در حوزه مد و لباس همواره در معرض این واقعیت قرار داشته و می‌¬تواند در ساختار فرهنگی، اقتصادی و سیاسی کشور نقش جدی ایفا کند.»
از نگاه دبیر ساماندهی کارگروه مد و لباس، ارتباط و پیوستگی لباس و فرهنگ یکی از شاخصه‌ها و نماد‌های مهم و اصلی موضوع مد و لباس محسوب می‌شود. لباس به مثابه یک مؤلفه مهم در ساختار فرهنگی همه ملت‌ها به ویژه ایرانیان مورد توجه بوده است؛ به گونه‌ای که از آن به یک شاخصه فرهنگی می‌توان یاد کرد. همچنین لباس یکی از موضوعات مهم در سبک زندگی است که به دلیل ارتباط آن با ارزش‌ها و هنجار‌های اجتماعی و ارزش‌های جامعه دینی مورد توجه قرار دارد.
آنچه خود داشت ز. بیگانه تمنا می‌کرد
اگر به سراغ لباس اقوام گوناگون در کشورمان برویم، با گنجینه‌ای از رنگ و طرح مواجه می‌شویم. لباس اقوام کرد، لر، ترک، گیلک، لک، بلوچ و عرب در کنار طراحی مناسب و متناسب با اقلیم و پوشش خوبی که دارد، دریایی از تنوع و سلیقه را در خود جای داده که بی‌تردید در صورت معرفی درست می‌تواند نه فقط با اقبال عمومی جامعه مواجه شود؛ بلکه می‌تواند ظرفیت صادرات به منزله کالایی اقتصادی و فرهنگی را هم داشته باشد. با همه اینها، برخی کم‌کاری در حوزه‌های فرهنگی و به ویژه همراهی نکردن دستگاه‌هایی، چون وزارت علوم با کارگروه مد و لباس ما را از توجه به ظرفیت عظیم داخلی غافل کرده است؛ اما خبر‌های خوشی در راه است. این را می‌توان از آثار برگزیده‌ای که در جشنواره مد و لباس فجر به نمایش درآمده است، مشاهده کرد.