از تجزیه‌طلبی تا جنگ نیابتی؛ نقش رژیم صهیونیستی در بی‌ثباتی شاخ آفریقا/ چرا سومالی‌لند به صحنه رقابت ترکیه و اسرائیل تبدیل شد؟

در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵، رژیم صهیونیستی فصل جدید و چشمگیری را در ژئوپلیتیک شاخ آفریقا رقم زد، چرا که به عنوان یکی از اعضای سازمان ملل رسماً استقلال جمهوری سومالی‌لند را به رسمیت شناخت.

این اقدام که با عنوان «با روحیه توافقات ابراهیم» انجام شد، یک حرکت شطرنجی استراتژیک است که برای تغییر موازنه قدرت در دریای سرخ و ایجاد خط تدافعی در برابر محورهای طراحی شده است. درواقع به رسمیت شناختن سومالی‌لند توسط رژیم صهیونیستی یک اقدام کاملاً ژئواقتصادی و امنیتی است.

دروازه تنگه باب المندب

سومالی‌لند بر روی یکی از استراتژیک‌ترین مناطق جغرافیای جهان قرار دارد: یک خط ساحلی طولانی مشرف به خلیج عدن و ورودی جنوبی دریای سرخ، منطقه‌ای که در آن طی سال گذشته مشکلات راهبردی عدیده و تهدیدات گسترده‌ای برای سرزمین‌های اشغالی ایجاد شده است که آشکار ترین آن، تحریم دریایی تجارت این رژیم توسط یمنی‌ها بود.

منافع رژیم صهیونیستی: در شرایطی که انصارالله یمن آزادی دریانوردی رژیم صهیونیستی را تهدید می‌کنند و به‌دلیل حمایت از غزه اقدام به محاصره دریایی آن کرده‌اند، تسلط سیاسی و امنیتی بر سومالی‌لند به رژیم صهیونیستی یک چشم دیده‌بانی در نزدیکترین نقطه به عرصه یمن می‌دهد.

امنیت زنجیره تأمین اقتصادی: به عقیده صهیونیست‌ها، کنترل و نفوذ بر بندر بربره، امکان ایجاد موازنه در برابر تهدید مسیرهای تجارت دریایی که از باب المندب به سمت ایلات و کانال سوئز عبور می‌کنند را فراهم می‌کند.

مهار «محور ترکیه-سومالی»

درحال حاضر،‌ سومالی نزدیکترین متحد ترکیه در آفریقا است. آنکارا بزرگترین پایگاه آموزشی نظامی خود را در خارج از ترکیه، در موگادیشو نگه داشته و از نفوذ گسترده‌ای بر دولت مرکزی برخوردار است. به رسمیت شناختن سومالی‌لند توسط رژیم صهیونیستی، ضربه مستقیمی به اردوغان است. در حالی که ترکیه میلیاردها دلار برای ساخت یک کشور سومالی متحد سرمایه‌گذاری می‌کند، اسرائیل در حال تقویت موجودیتی سیاسی است که از آن کشور جدا شده است.

پیمان ابراهیم: به عقیده کارشناسان صهیونیست، گنجاندن سومالی‌لند زیر چتر پیمان ابراهیم، آن را به محور اقتصادی-امنیتی خلیج فارس و رژیم صهیونیستی متصل می‌کند و از نفوذ محور مقاومت و یا سایر بازیگران رقیب دور می‌سازد.

به عقیده کارشناسان، رژیم صهیونیستی در حال خرید جای پایی برای خود در یک نقطه استراتژیک در دریای سرخ است، که باعث ایجاد خط تقابل نظامی در برابر انصارالله یمن از یک‌سو و از سوی دیگر، متوقف کردن گسترش نفوذ ترکیه در شاخ آفریقا می‌شود. برای تل‌آویو، سومالی‌لند فقط یک کشور جدید روی نقشه نیست، بلکه پایگاه جدیدی برای محافظت از مسیرهای تجارت خود، به عنوان بزرگترین پاشنه آشیل برای موجودیت خود است.

واکنش‌های انصارالله یمن به طرح رژیم صهیونیستی

بر اساس ارزیابی‌های صورت گرفته، انصارالله یمن با امکانات نظامی پیشرفته خود و همچنین اشراف اطلاعاتی بر تحرکات رژیم صهیونیستی در منطقه، قادر به وارد کردن ضربات متعددی به پایگاه‌های مخفی و محل استقرار افسران صهیونیستی در منطقه تجریه‌طلبان سومالی‌لند هستند و حضور نیروهای اسرائیلی در این منطقه، تنها و تنها اهدافی راحت و قابل دسترسی برای حملات رزمندگان یمنی فراهم می‌کند.

پیشتر «عبدالواحد ابوراس» معاون وزیر خارجه یمن در سخنانی سفر اخیر «گیدعون سعر» وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به شهر «هرگیسا» در سومالی را به‌شدت محکوم کرد. ابوراس با تأکید دوباره بر «موضع ثابت یمن در حمایت از ملت سومالی و امنیت و ثبات این کشور»، اعلام کرد: هرگونه حضور اسرائیل در منطقه «سومالی‌لند» یک هدف نظامی مشروع برای نیروهای مسلح یمن به‌شمار می‌رود.

ابوراس تأکید کرد: هرگونه حضور رژیم صهیونیستی در اراضی سومالی خط قرمز است و هم‌پیمانی با این رژیم جز خواری و زیان نتیجه‌ای نخواهد داشت و نه‌تنها به حل بحران‌های داخلی کمک نمی‌کند، بلکه آن‌ها را تشدید و پیچیده‌تر می‌کند.

بر اساس ارزیابی صهیونیست‌ها، ارتش انصارالله یمن، در یک سال گذشته پیشرفت چشمگیری در میزان فناوری تسلیحات نظامی خود، خصوصا موشک‌های دوربرد ایجاد کرده است و تاکنون در حملات موشکی و پهپادی به سرزمین‌های اشغالی، از توان اصلی موشکی خود استفاده نکرده است و انصارالله قدرت واقعی آفندی خود را به نمایش نگذاشته است. همچنین، بنابر ادعای مقامات نظامی ارتش رژیم صهیونیستی، انصارالله، همانند نیروهای مسلح ایران، دارای سیلوها و شهرهای موشکی گسترده زیرزمینی می‌باشد که این مسئله نگرانی زیادی در ساختاری امنیتی و نظامی این رژیم ایجاد کرده است.

جنگ پنهان آنکارا و تل‌آویو؛ بازی قدرت در شاخ آفریقا

پس از به رسمیت شناختن تجزیه‌طلبان سومالی لند، ترکیه این اقدام را غیرقانونی و تجزیه‌طلبانه خواند و تأکید کرد که قاطعانه از تمامیت ارضی سومالی حمایت می‌کند. این مسئله منجر به تشدید جنگ نیابتی میان آنکارا و تل‌آویو در منطقه شده است.

ترکیه که سومالی را یکی از ستون‌های سیاست گسترش نفوذ خود در آفریقامی‌داند و بزرگ‌ترین پایگاه نظامی خارجی‌اش را در موگادیشو بنا کرده است، این اقدام تل‌آویو را تهدید مستقیم علیه منافع امنیتی و ژئوپلیتیکی خود تلقی می‌کند.

بعد دیگر این رقابت یا جنگ نیابتی، تحولات سوریه است که این روزها شاهد تقابل مستقیم نیابتی آنکارا و تل‌آویو است. طی یک‌سال گذشته سوریه محل جولان ارتش رژیم صهیونیستی شده است و نیروهای دولت اردوغان که بیش از ده‌ها بار توسط نیروی هوایی رژیم صهیونیستی مورد حملات سنگین قرار گرفته‌اند، عملا از صحنه سوریه کنار زده شده‌اند، مسئله‌ای که به شدت خشم آنکارا را در پی‌داشته‌ است، چرا که به نظر می‌رسد تمامی تلاش‌های دولت اردوغان برای بدست گرفتن سوریه پس از سقوط دولت بشار اسد، به نفع تل‌آویو تمام شده است و ترکیه در ماجرای سوریه بازهم شکست خورده است.

به گفته رسانه‌ها و تحلیلگران عبری زبان، استقرار رادارها توسط ارتش ترکیه در سوریه برای رژیم صهیونیستی بسیار نگران کننده است، زیرا آنها برای محدود کردن قابل توجه آزادی عمل نیروی هوایی این رژیم در آسمان منطقه و شناسایی جنگنده‌هایی که برای حمله نقاط مختلف در منطقه پرواز می‌کنند، طراحی شده‌اند.

از این رو اقدامات نظامی و امنیتی رژیم صهیونیستی به منظور تضعیف رژیم جولانی و آسیب به منافع ترکیه در سوریه همچنان ادامه خواهد داشت و در مقابل نیز ترکیه به اقدامات خود به منظور جلوگیری از افزایش تسلط صهیونیست‌ها بر مناطق مختلف سوریه ادامه می‌دهد.