واشنگتن مقابل ناتو | گرینلند؛ اسم رمز تجاوز آمریکا به اروپا

اشتهای ترامپ برای تهدید و تجاوز علیه سرزمین‌های دیگر کشورها سیری ندارد. گرینلند یکی از تازه‌ترین مناطق تهدید شده از سوی مقامات آمریکایی برای تصرف و اشغال است، تا آن جا که به تازگی «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا در جریان نشستی در واشنگتن با بیان این ادعا که به دست آوردن گرینلند برای حفظ و دفاع از امنیت ملی آمریکا ضروری است، گفته است که «تصاحب گرینلند ممکن است از طریق مسالمت آمیز یا زور انجام شود.» ترامپ در این نشست در واشنگتن با تاکید بر اینکه باید گرینلند را به دست آوریم، مدعی شد: «اگر این کار را نکنیم چین و روسیه آن را تصاحب خواهند کرد و ما چنین اجازه‌ای نخواهیم داد.» ترامپ مدعی شد که ما تلاش می‌کنیم گرینلند را به دست آوریم چرا که نمی‌خواهیم چین و روسیه همسایه ما شوند.

این اظهارات ترامپ در حالی مطرح شده که مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته است این اتحادیه در حال بررسی پاسخ به تهدیدات رئیس‌جمهور آمریکا علیه گرینلند است. «کایا کالاس» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سخنانی عنوان کرد: «اتحادیه اروپا در مورد واکنش این اتحادیه در صورت واقعی بودن تهدید ایالات متحده برای تصاحب گرینلند، یک منطقه نیمه خودمختار متعلق به دانمارک بحث و رایزنی کرده است.»

پیشتر نیز «کارولین لویت» سخنگوی کاخ سفید در سخنانی با اشاره به اهمیت گرینلند برای آمریکات تاکید کرده بود: «ایالات متحده برای کنترل بیشتر قطب شمال به گرینلند نیاز دارد. همه گزینه‌ها برای رئیس‌جمهور دونالد ترامپ همیشه روی میز است اما اولین گزینه ترامپ همیشه دیپلماسی است.»

نمی‌خواهیم آمریکایی باشیم

همزمان با تهدیدات ترامپ برای تصرف گرینلند به عنوان بخشی از دانمارک، احزاب سیاسی گرینلند علیه مواضع «دونالد ترامپ» بیانیه صادر کردند. احزاب سیاسی در گرینلند با انتشار بیانیه مشترکی اعلام کردند: «ما نمی‌خواهیم آمریکایی باشیم.»

پنج حزب سیاسی گرینلند در این بیانیه گفتند: بر مذاکره در برابر اظهارات رئیس جمهور آمریکا تاکید می‌کنیم و با هرگونه اعمال زور درباره آینده گرینلند مخالفیم.این احزاب افزودند: خواهان گفت‌وگو برای حفظ ادامه ائتلاف‌ها با کشورهای دیگر هستیم.

اهمیت گرینلند

جزیره گرینلند تا سال ۱۹۵۳ مستعمره دانمارک بود. پس از کسب خودمختاری در سال ۲۰۰۹، همچنان بخشی از پادشاهی دانمارک باقی مانده است و می‌تواند خودگردان باشد و سیاست داخلی خود را تعیین کند، اما همچنان به عنوان بخشی از قلمرو دانمارک به شمار می‌رود.

این جزیره؛ سرزمینی غنی از منابع معدنی و از نظر راهبردی بسیار مهم است و بخشی از نیروهای آمریکایی نیز در پایگاه فضایی «پیتوفیک» در گرینلند مستقر هستند. استقرار این نیروها برای ردیابی موشک‌های دوربردی که ممکن است به سمت خاک آمریکا شلیک شوند، برای واشنگتن ضروری است.

اگرچه واشنگتن به‌طور صریح اعلام نکرده که گزینه نظامی را کنار می‌گذارد، اما دولت آمریکا همچنان بر اهمیت گرینلند برای امنیت ملی این کشور تأکید دارد.

احتمال پایان ناتو

رئیس‌جمهور آمریکا در حالی گرینلند را به عنوان بخشی از دانمارک تهدید می‌کند که هم دانمارک و هم آمریکا هر 2 عضو پیمان دفاع جمعی ناتو هستند. در حالی که اعضای ناتو قرار بود همدیگر را در برابر تهدیدات خارجی حمایت کنند، جای سوال است که وقتی یک عضو ناتو مانند آمریکا دیگر عضو ناتو را تهدید به تجاوز و تصرف سرزمینی می‌کند، تکلیف دیگر اعضا چیست؟

نشریه «نیوزویک» در این ارتباط می‌نویسد: بنیان ناتو بر اصول دفاع جمعی استوار است که در معاهده تأسیس آن تصریح شده‌ است. براساس این اصل حمله به یک عضو، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود و این اصل بر این فرض ضمنی استوار بوده که قدرت نظامی ایالات متحده هر مهاجمی را بازخواهد داشت. تا همین اواخر، تصور اینکه آمریکا به‌عنوان تأثیرگذارترین عضو ناتو علیه یک کشور عضو دیگر اقدام کند، غیرقابل تصور بود و چنین رخدادی به احتمال زیاد به معنای پایان ناتو خواهد بود.

این نشریه آمریکایی همچنین اشاره می‌کند که مقام‌های ارشد دولت ترامپ به تقویت این تغییر لحن کمک کرده‌اند. «استیون میلر» معاون رئیس دفتر کاخ سفید گفته است موضع «رسمی» دولت این است که گرینلند باید تحت کنترل آمریکا قرار گیرد. به نوشته نیوزویک، میلر استدلال کرده که ایالات متحده قدرت اصلی ناتو است و کنترل گرینلند را برای تأمین امنیت منطقه قطب شمال و دفاع از منافع ناتو ضروری دانسته است.  

نیوزویک تصریح می‌کند که آمریکا بدون تردید قدرت مسلط نظامی در ناتو است، به‌ویژه از نظر هزینه‌های دفاعی، توان اعمال قدرت و ظرفیت‌های هسته‌ای. واشنگتن سال‌هاست سهم بیشتری از تولید ناخالص داخلی خود را نسبت به دیگر اعضای ناتو صرف مسائل نظامی کرده، هرچند کشورهای عضو ناتو در ژوئن سال گذشته متعهد شدند برای جلب رضایت کاخ سفید، هزینه‌های دفاعی را به ۵ درصد افزایش دهند.

درخواست اروپا آمادگی در برابر ترامپ 

اتحادیه اروپا نیز این روزها در حال افزایش آمادگی خود در صورت تصرف گرینلند از سوی آمریکاست. یک دیپلمات اتحادیه اروپا که خواست نامش فاش نشود، به پولیتیکو گفت که اتحادیه اروپا خواستار آمادگی برای رویارویی مستقیم با «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا در بحبوحه تهدیدات او برای الحاق جزیره قطب شمالی گرینلند شده است.

نشریه پالتیکو پیش از این گزارش داده بود که اروپا از قبل شروع به تهیه طرحی کرده است که می‌تواند شامل بازدارندگی اروپا در صورت تلاش ایالات متحده برای حمله یا تصرف گرینلند و همچنین افزایش حضور ناتو در مجاورت مستقیم گرینلند باشد. دیپلمات اروپایی به این نشریه گفت: «ما باید برای رویارویی مستقیم با ترامپ آماده باشیم. او در حالت تهاجمی است و ما باید آماده باشیم.»

از سوی دیگر، روزنامه انگلیسی تلگراف در گزارشی از گفت‌وگوی مقامات انگلیس با همتایان اروپایی درباره طرح استقرار نظامی در این جزیره قطب شمال خبر داد. روزنامه تلگراف در گزارش خود، هدف از این طرح را حفاظت از قطب شمال عنوان کرد که احتمالا شامل استقرار جنگنده، کشتی و نیروی نظامی برای حمایت از گرینلند از سمت چین و روسیه می‌شود.

اتحادیه اروپا هشدار داده است اگر آمریکا از ادعاهای خود درباره گرینلند عقب‌نشینی نکند، تحریم‌هایی علیه شرکت‌های آمریکا اعمال خواهد کرد و همزمان گزارش شده است که دولت انگلیس همراه با متحدان اروپایی خود، درباره اعزام نیرو به گرینلند برای تقویت امنیت این جزیره در حال مذاکره است.

مخالفت‌ها در آمریکا

 همزمان با افزایش تهدیدات آمریکا علیه گرینلند، مقام‌های آمریکایی نیز اعلام آمادگی کرده‌اند که با «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا دیدار و نشستی برگزار کنند تا او را متقاعد کنند که از تصمیم خود برای تصرف جزیره گرینلند صرف‌نظر کند.

روزنامه دیلی میل از قول یک منبع دیپلمات نوشت گروهی از ژنرال‌های آمریکایی مخالفند که ترامپ طرحش را در تصرف این جزیره متعلق به دانمارک اجرایی کند. این ژنرال‌های طرح ترامپ را غیرقانونی دانستند. ژنرال‌ها معتقدند طرح ترامپ غیرقانونی است و تلاش دارند تا توجه او را به عملیات نظامی دیگری جلب کنند. مقامات نظامی آمریکا طرح ترامپ را «دیوانه‌وار» توصیف کردند.