تکیه دشمن بر توهم فروپاشی و پیامدهای آن در سیاست‌سازی

تبیین:

در اتاقهای فکر امنیتی بیرون از مرزها، هر نشانه‌ای از شکاف اجتماعی یا نارضایتی اقتصادی با بزرگنمایی و گزینشی تفسیر میشود و چنین القا میشود که جامعه ایران پیکره‌ای بی‌ثبات و آماده انفجار است. این برداشتهای بیرونی زمانی خطرناکتر می‌شود که مبنای توصیه‌های امنیتی دولتهای غربی قرار گیرد، زیرا تجربه نشان داده فهم آنان از پویایی‌ جامعه ایران سطحی و متکی بر داده‌های محدود است.
  
یکی از موضوعاتی که اخیرا به این سوء برداشتها دامن خواهد زد  افزایش قیمت بنزین است. این تصمیم اقتصادی با وجود پیچیدگیهایش ممکن است از نگاه برخی محاسبه‌گران خارجی بعنوان گلوگاهی برای تحریک نارضایتی و سوق دادن آن به رفتارهای تخریبی تفسیر شود. تجربه گذشته نشان میدهد هر زمان فشار اقتصادی بالا رفته شبکه‌های وابسته به سرویسهای اطلاعاتی بیرونی تلاش کرده‌اند نارضایتی واقعی مردم را به سمت اغتشاش هدایت کنند. همین موضوع اهمیت مدیریت افکار عمومی و شفاف‌ سازی برای جلوگیری از سوءاستفاده امنیتی را افزایش میدهد.
  
در سطح میدانی نیز برخی تحرکات سیاسی و امنیتی در منطقه در حال شکل‌گیری است که میتواند محاسبات دشمنان را پیچیده‌تر کند. برخی سرویسهای اطلاعاتی میکوشند مجموعه نشانه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران را به یک نقطه ضعف واحد تقلیل دهند و از آن برای اثرگذاری بر سیاست‌ سازان غربی بهره ببرند. آنچه کمتر دیده میشود ظرفیت درونی جامعه ایران برای بازسازی و کنترل بحرانهاست، ظرفیتی که بارها خود را نشان داده و موجب شده فرضیات بازیگران خارجی درباره میزان شکنندگی جامعه با واقعیت سازگار نباشد.

 در چنین شرایطی مهمترین وظیفه مسئولان داخلی افزایش هوشیاری، مدیریت دقیق پیامها و کاهش زمینه‌های سوءبرداشت است، به ویژه درباره قیمت بنزین که حساسیت‌زا است. بررسی رفتار بازیگران خارجی نشان میدهد آنان به جای تکیه بر واقعیت ایران، بیشتر گرفتار توهم فروپاشی هستند که سالهاست آن را مبنای راهبردی خود قرار داده‌اند. سیاست درست آن است که ضمن جلوگیری از سوءاستفاده شبکه‌های بیرونی، با حفظ آرامش اجتماعی و تقویت گفتگوی داخلی پایه‌های واقعی ثبات و بازدارندگی ملی تقویت شود.

حسین_نجفی