نقش پلیس در مدیریت تهدیدات امنیتی و حفظ انسجام اجتماعی به‌عنوان شرط بنیادین توسعه‌ی سیاسی

تبیین:

دشمنان در کنار حملات میدانی، تلاش می‌کنند با ایجاد شکاف اجتماعی، جنگ روانی و تحریک به آشوب داخلی، انسجام ملی را هدف قرار دهند. در چنین شرایطی، پلیس جمهوری اسلامی ایران تنها یک نیروی انتظامی برای حفظ نظم روزمره نیست، بلکه نهادی محوری در صیانت از امنیت ملی و پایداری اجتماعی است. این نقش چندبعدی، پلیس را به یکی از ارکان اصلی توسعه سیاسی و تقویت مردم‌سالاری در کشور تبدیل می‌کند.

بسترسازی برای دموکراسی

وجود امنیت پایدار شرط لازم برای دموکراسی و مشارکت سیاسی است. پلیس با تضمین آرامش در فضای عمومی، امنیت حوزه‌های انتخاباتی و حمایت از فعالیت احزاب قانونی، امکان کنش سیاسی سالم را فراهم می‌سازد. نبود امنیت، زمینه را برای سوءاستفاده دشمنان فراهم می‌کند و مشارکت آزاد مردم را محدود می‌سازد. بنابراین، نقش پلیس در این حوزه، فراتر از حفظ نظم روزمره بوده و به‌طور مستقیم با کیفیت مردم‌سالاری پیوند دارد.

مدیریت بحران‌ها

در شرایط جنگ، فشار خارجی یا تهدیدات امنیتی، پلیس نقشی راهبردی در پیشگیری و مهار بحران‌ها ایفا می‌کند. کنترل تجمعات، مقابله با جنگ روانی، و هدایت اعتراضات قانونی به مسیرهای مدنی و آرام، موجب می‌شود تهدیدات بیرونی به بحران سیاسی درونی تبدیل نشود. این توانایی مدیریت بحران، نه‌تنها ثبات اجتماعی را حفظ می‌کند، بلکه مانع از بهره‌برداری دشمنان برای تضعیف ساختار سیاسی می‌گردد.

تقویت اعتماد عمومی

اعتماد عمومی سرمایه‌ای استراتژیک برای هر نظام سیاسی است. برخورد عادلانه و قانون‌مدار پلیس با شهروندان، از یک‌سو اقتدار نهاد را تثبیت می‌کند و از سوی دیگر اعتماد مردم به حاکمیت را افزایش می‌دهد.

این اعتماد، شهروندان را به مشارکت فعال‌تر در فرآیندهای سیاسی و اجتماعی ترغیب کرده و شکاف میان دولت و ملت را کاهش می‌دهد. از این منظر، پلیس به‌طور مستقیم در شکل‌گیری و تقویت سرمایه اجتماعی که زیربنای توسعه سیاسی است، نقش‌آفرینی می‌کند.

حفظ هویت ملی

فراتر از کارکرد امنیتی، پلیس نقشی فرهنگی و هویتی دارد. با ترویج ارزش‌های ملی، آموزش فرهنگ قانون‌مداری، و پاسداری از هویت اسلامی ـ ایرانی، پلیس می‌تواند روحیه وحدت ملی را تقویت کند. این امر در شرایط تهدید خارجی اهمیت دوچندان دارد، زیرا انسجام ملی همان نیرویی است که رهبر انقلاب اسلامی بارها از آن به‌عنوان «مشت پولادین ملت» در برابر دشمن یاد کرده‌اند. پیوند امنیت با هویت فرهنگی، پلیس را به نهادی تبدیل می‌کند که نه‌تنها حافظ نظم بلکه حافظ هویت و یکپارچگی اجتماعی است.

ابعاد تکمیلی نقش پلیس

نقش رسانه‌ای و ارتباطی: مدیریت صحیح اطلاع‌رسانی توسط پلیس می‌تواند مانع گسترش شایعات و جنگ روانی دشمن شود.

حمایت از جامعه مدنی: پلیس با فراهم‌کردن بستر امن برای فعالیت انجمن‌ها و تشکل‌ها، نقش مکملی در تقویت مشارکت اجتماعی و سیاسی ایفا می‌کند.

جمع‌بندی

پلیس در جمهوری اسلامی ایران صرفاً ضابط قانون نیست، بلکه نهادی چندوجهی است که نقش آن در پیوند امنیت و سیاست، توسعه سیاسی را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهد. ایجاد امنیت پایدار، مدیریت بحران‌ها، تقویت اعتماد عمومی و حفظ هویت ملی، همگی از جمله وظایفی است که پلیس با ایفای آن‌ها بستری مطمئن برای گسترش دموکراسی و مشارکت سیاسی فراهم می‌سازد. در نتیجه، توسعه سیاسی کشور در گرو کارکرد مؤثر و راهبردی پلیس در مدیریت تهدیدات امنیتی و پاسداری از انسجام اجتماعی است.

هادی رجبی