حقه کثيف رضاخان براي آزار مردم روزه دار

رضاخان مهره سیاسی مورد علاقه انگلیس در راه رسیدن به قدرت و بعد از آن باید تکلیف خود را با جامعه دینی ایران مشخص می‌کرد. وی به عنوان کسی که قرار بود با در دست گرفتن دولت مرکزی، زمام دار امور کشور شود، باید از همان ابتدا رابطه خود را با جامعه دینی ایران، مرکز دینی و روحانیت مشخص می‌کرد. وی به خوبی می‌دانست که روحانیت به دلیل جایگاهی که در میان مردم داشت، چقدر در حرکت مشروطه و مبارزه با استبداد قاجاری موثر و پیشرو بود. رضاخان برای اینکه بتواند جایگاه خود را تثبیت کند و سیاست ضد مذهبی بریتانیا را در ایران پیاده سیاسی کند، از سیاست گام به گام در مقابل مذهب استفاده کرد. در یک تقسیم بندی، چهار دوره زمانی درباره مقابله رضاخان با مذهب، می‌توان برشمرد. دوره اول، گرایش ظاهری به مسائل دینی که آن هم به نقل از همسر وی فاقد پرداخت به واجبات و دوری از محرمات بوده است، دوره دوم، ترک رفتار‌های مذهبی و روی آوردن به باور‌های ایران باستان و تقدیس ملی گرایی، دوره سوم، مبارزه با شعائر مذهبی و حذف آثار دینداری و اسلامیت از جامعه ایران و دوره چهارم که آخرین دوره است و تا سقوط رضاخان ادامه داشته، سرکوب همراه با اعمال خشونت علیه نیرو‌های مذهبی و روحانیت، است.
اما درباره اعتقادات مذهبی شخص رضا خان، یکی از معتبرترین نقل قول ها، خاطرات تاج الملوک، مادر محمدرضا و ملکه مادر است. تاج الملوک، می‌گوید: «رضا اهل نماز و روزه و این قبیل امور نبود، به اصطلاح هرهری مذهب بود، اما یک اعتقادات سنتی داشت و مثل همه مردم از مرگ و دنیای دیگری که باید به آن برویم وحشت داریم یک نوع خوف از مرگ و مطالب مربوط به پس از مرگ داشت.» رضاخان در زندگی شخصی علاقه وافری به شرب خمر داشته است. نماز و روزه نمی‌گرفته و فقط برای این که نشان دهد علقه مذهبی ظاهری دارد، نام فرزندانش را برگرفته از نام امام هشتم ثامن الحجج (ع) انتخاب می‌کند. اما همین شخص در زمانی که مردم در اعتراض به قانون اجباری شدن استفاده از کلاه شاپو، در مسجد گوهرشاد استان خراسان رضوی تحصن می‌کنند، دستور مستقیمی خطاب به فرمانده لشکر خراسان می‌دهد که این تحصن را سرکوب کند که کشتار دهشتناکی را به همراه دارد. با این کار نشان داد که برای حفظ قدرت پوشالی اش از هر اقدامی فروگذار نخواهد بود حتی اگر آن اقدام تعرض به یکی از مقدس‌ترین اماکن مذهبی اسلامی باشد. تاج المولک می‌گوید رضاخان که در جوانی حتی در دسته سینه زنی هم شرکت می‌کرده، به خاطر القائات محمد علی فروغی، به کل منکر بهشت و جهنم می‌شود.
مرحوم ملک الشعرای بهار معتقد بوده است فروغی یهودی است و این موضوع که وی مسلمان بوده محل شک است. از طرف دیگر شخصی به نام حسینقلی خان اسفندیاری، باجناق رضاخان که شخصی لامذهب و از نزدیکان پهلوی اول بوده، نیز در ایجاد تفکرات ضد مذهبی در وی نقش بسزایی داشته است. به طوریکه رضاخان که باور‌های مذهبی چندانی نداشت، نه تنها خرده باور‌های سنتی اش را نیز از دست داد بلکه کمر به مبارزه با شئونات مذهبی بست. رضا خان بر خلاف تصریح قانون مشروطه بر اینکه پادشاه باید پاسدار مذهب تشیع باشد، در تلاش بود تا برای پسرش محمدرضا، دختری مسیحی را انتخاب کند که با وساطتت اطرافیان و توصیه به وی برای جلوگیری از تحریک اعتقادات مذهبی مردم از این کار صرف نظر می‌کند. قاجاریه کاری به شئونات مذهبی مانند نماز و روزه نداشتند، ولی رضاخان از ابتدا نه نماز خواندن را قبول داشت و نه روزه داری را، همسرش می‌گوید رضا معتقد بوده آدم هر وقت گشنه شد باید غذا بخورد برای همین اصلا روزه نمی‌گرفته است. اما وی پا را از این فراتر گذاشته و حیله کثیفی را برای اذیت و آزار مومنین روزه دار پیاده می‌کند.
از دوره قبل از پهلوی، در تهران رسم بود که زمان اذان صبح و اذان مغرب را در ماه رمضان با شلیک توپ اعلام می‌کردند و برای همین کار از توپ‌های مستقر در میدان توپخانه تهران استفاده می‌شد. مردم تهران نیز وقت سحر و افطار خود را با این شلیک‌ها هماهنگ می‌کردند. رضاخان دستور می‌دهد برای اینکه روزه دار‌ها اذیت شوند، ساعت دقیق شلیک‌ها را تغییر دهند و بی نظم شلیک کنند. به گفته ملکه مادر، شلیک‌ها نیم ساعت بعد از سحر و یکی دوساعت بعد از اذان مغرب انجام می‌شد. با این کار مردم مسلمان نمی‌دانستند زمان دقیق سحر و افطار چه زمانی است شخص روزه دار برای انجام فریضه دینیاش به مشکل بر می‌خورد.
رضاخان معتقد بود با این که می‌شود رسم شلیک توپ سحر و افطار را نیز از بین برد که در آن دوره جزو نماد‌های اسلامیت پایتخت بود. رضاخان برگزاری مراسم‌های مذهبی در ماه رمضان را دوست نداشت و آن را «آخوند بازی» می‌دانست. یکی از این مراسم مذهبی که علی رغم تلاش کور رضاخانی هنوز به قوت خود پا برجاست، برگزاری شب‌های احیا و مراسم عزاداری ایام شهادت امام علی (ع) است. رضا خان به اطرافیانش گفته بود که این رسوم را بر خواهد داشت، اما پیش از آنکه این نقشه شوم را عملی کند، خود از صحنه روزگار برداشته شد.