اعتراض اصلاح‌طلبان فرار به جلو یا تاکتیک فریب؟

این روز‌ها اصلاح‌طلبان جنجال فراوانی بر سر موضوع تأیید صلاحیت‌ها به راه انداخته و شورای نگهبان را مورد هجمه قرار داده‌اند. عده‌ای از آنان مشغول چانه‌زنی و رایزنی با شورای نگهبان هستند و برخی دیگر تهدید به عدم مشارکت در انتخابات می‌کنند و مدعی هستند در برخی شهر‌ها اصلاً قادر به ارائه لیست نیستند. یکی از اصلی‌ترین موارد اعتراضی آنان رد صلاحیت حدود ۴۰ تن از نمایندگان فعلی منتسب به این جریان است. جنجال اصلاح‌طلبان در این مورد در حالی است که شورای نگهبان همین تعداد و بلکه چند نفر بیشتر از نمایندگان اصولگرای مجلس را نیز رد صلاحیت کرده است. عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان درباره چرایی رد صلاحیت برخی نمایندگان می‌گوید: «عدم‌تأیید صلاحیت نمایندگان لزوماً به معنای فساد آنان نیست. برخی از آن‌ها در طول دوره نمایندگی خطا‌هایی داشته‌اند که صلاحیت نمایندگی را برای دوره بعد ازدست‌داده‌اند. شاید این خطا‌ها مساوی با ارتکاب جرم و یا منجر به محکومیت قضایی افراد نشود، ولی برای اثبات عدم شایستگی نمایندگی از جانب مردم در خانه ملت کفایت کند. مثلاً فردی که روسای آموزش‌وپرورش و ارشاد و مدیر چند مدرسه در یک شهر را با اعمال‌نفوذ از میان لیدر‌های انتخاباتی خویش منصوب کرده، شاید در هیچ دادگاهی محکوم نگردد، اما چنین فردی شایسته نمایندگی است؟ برخی دیگر از افراد نیز دچار مسائل اقتصادی و مال‌اندوزی حرام شده‌اند که این‌ها نیز رد صلاحیت شده‌اند. مثلاً فردی که ۲۷۰ میلیارد تومان در یک پروژه ساختمانی در یک شهر سرمایه‌گذاری کرده و امتیاز تأسیس یک کارخانه آب‌معدنی را از طریق اعمال‌نفوذ برای برادر کوچکش که زیر سی سال سن دارد گرفته، چنین فردی باید تأیید شود؟ فردی که در پوشش موسسه عام‌المنفعه با ارز دولتی گوشت وارد کرده و باقیمت آزاد در بازار عرضه کرده و مخارج انتخاباتی خود را از این طریق به‌دست آورده، باید تأیید شود؟ فردی که برای قاچاق سیگار رشوه‌های کلان پرداخت کرده و جزئیات این اقدام در پرونده سوابق او موجود است، باید تأیید شود؟» درباره نوع واکنش جریان اصلاحات به موضوع تأیید صلاحیت‌ها دو نظر قابل وجود دارد. یکی آنکه اصلاح‌طلبان با جاروجنجال و مظلوم‌نمایی می‌خواهند شکست احتمالی خود را پیشاپیش پوشش دهند و وانمود کنند که این شکست دلایلی غیر از عدم اقبال مردم دارد. نکته دیگری که در این مورد وجود دارد تلاش برای جلب‌توجه و رأی مردم است. مظلوم‌نمایی و دوقطبی سازی روشی شناخته‌شده و امتحان پس داده برای تحریک افکار عمومی است. اما نظر دومی هم در این مورد وجود دارد که معتقد است جریان اصلاحات هم نامزد کافی دارد و هم به‌خوبی می‌داند که تحریم انتخابات چه عوارضی برای این جریان دارد. هدف اصلی این جریان از جنجال اخیر هم گمراه و مشغول کردن رقیب است. به این صورت که رقیب گمان کند در میدانی خالی و بدون حریف قرار دارد و نیاز به اتحاد و تلاش و ... نیست. این تصور خیالی در جریان اصولگرا می‌تواند برای جریان اصلاح‌طلب، نوید پیروزی به همراه داشته باشد.