پایه‌های اصلی حل مشکلات

دولت‌ها و ملت‌ها برای دستیابی به اهداف مطلوب و حفظ منافع خود نیازمند قدرتمند شدن در بخش‌های متعددی هستند. بهترین و مناسب‌ترین راه قدرتمند شدن و تأمین منافع ملی، تکیه بر توانایی‌ها و ظرفیت‌های درون کشور برای استفاده از منابع مادی و معنوی قدرت می‌باشد. اگر مسئولان در راه تحقق اهداف و حل مشکلات، تنها راه چاره را در خارج مرز‌ها جستجو کنند، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به دولت و ملت وارد خواهد شد؛ زیرا عمده منابع قدرت اعم از محسوس یا نامحسوس ریشه در ساخت درونی جوامع و دولت‌ها دارد. چنانکه تجربه تاریخی ملت‌ها و بخصوص ملت ایران در فرجامِ برجام، گواه روشنی بر این مدعاست. امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، مدت‌هاست که یکی از مهم‌ترین آسیب‌ها را بی‌توجهی به قابلیت‌های درونی معرفی نموده‌اند و راه برون‌رفت از مسائل و مشکلات را، اتکا به توانمندی‌های داخلی دانسته‌اند. «توجه به ظرفیت‌های درونی کشور و استعداد‌های ملت ایران» پربسامدترین توصیه‌ای است که ایشان طی سال‌های اخیر در جلسات با مسئولان به‌طور مکرر و بیش از ۲۰ بار در سخنرانی‌های عمومی، مورد تأکید قرار داده‌اند. راهبرد «نگاه به درون و ساخت درونی قدرت» آثار مثبت بسیاری دارد که برخی از آن‌ها را ذکر می‌کنیم: ۱. امیدواری و خوش‌بینی به آینده درخشان ملت و کشور؛ ۲. توجه به نخبگان و جوانان آینده‌ساز و بهره‌گیری از ظرفیت بالای آنان؛ ۳. استفاده از استعداد‌ها و قابلیت‌های مغفول مانده داخلی؛ ۴. رفع یا کاهش مشکلات با اتکا بر توانایی خودی و متزلزل نشدن و معطل نماندن کشور به امید بیگانگان؛ ۵. پیشرفت همراه با حفظ ارزش‌ها و آرمان‌های متعالی انقلاب اسلامی و هویت دینی و ملی؛ ۶. کاهش دامنه آسیب‌پذیری از اقدامات خصمانه دشمن؛ ۷. بازدارندگی و کم اثر کردن تهاجم و فشار حداکثری دشمن؛ ۸. استحکام و غیرقابل نفوذ کردن کشور و ناامید شدن دشمن؛ ۹. اثرگذاری ساخت اقتدار درونی ملت در اوضاع منطقه و جهان؛ ۱۰. افزایش وزن و اعتبار کشور نزد سایر دولت‌ها و ملّت‌ها.
همان‌گونه که سکان‌دار بصیر انقلاب اسلامی فرموده‌اند:
«اگر ملتی به قدرت و توانایی‌های خود متکی بود از اخم یا تحریم دشمن متلاطم نمی‌شود و ما باید دنبال تحقق این هدف باشیم.»
از طرف دیگر از پیامد‌های مهم نگاه به بیرون، آن است که با رسوخ عوامل بیرونی در مؤلفه‌های قدرت داخلی، مرز‌های اقتدار درونی یکی پس از دیگری فرومی‌ریزد و آسیب‌های زیادی به دنبال خواهد داشت. پیامد‌های مهم نگاه به بیرون و غفلت از ساخت درونی قدرت را می‌توان ضربه‌پذیری و افزایش فشار از سوی دشمن و خلع سلاح شدن در برابر مشکلات و فشار‌ها برشمرد:
بنابراین «نگاه به درون و تکیه‌بر قدرت داخلی» باید محور حل مشکلات کشور باشد و با تقویت اقتدار درونی باید از آثار و پیامد‌های منفی «نگاه به بیرون» جلوگیری کنیم. به نظر می‌رسد سه محور اساسی در این راستا باید مدنظر باشد که شامل تغییر و اصلاح باورها، ساختار‌ها و رفتار‌ها می‌باشد. باور به «ما می‌توانیم» و «اصلاح ساختار‌های ناکارآمد و فسادزا» و «بهبود رفتار‌ها و عملکردها» پایه‌های اصلی حل مشکلات کشور بر اساس راهبرد «نگاه به درون» است.
عموم کارشناسان اقتصادی و بسیاری از مسئولان معتقدند که تحریم‌ها عامل همه مشکلات اقتصادی نیست بلکه عمده آن ناشی از مسائل درونی و نحوه مدیریت و سیاست‌گذاری اجرایی است که می‌توان باتدبیر واقعی و عملکرد بهتر بر اساس نگاه به درون و تأکید بر ظرفیت‌های درونی، گشایشی در معیشت مردم و کاهش آلام جامعه به وجود آورد.