پیروزی در جنگ نفت‌کش‌ها نتیجه دیپلماسی اقتدار

هفته گذشته بالاخره پس از حدود ۴۰ روز نفت‌کش ایرانی که در تنگه جبل‌الطارق توقیف‌شده بود، آزاد شده و به راه افتاد. آزادی نفت‌کش ایرانی که پیش از این به نام گریس ۱ شناخته می‌شد و از این پس با پرچم جمهوری اسلامی ایران و با نام «آدریان دریا» شناخته می‌شود، بازتاب فراوانی در رسانه‌های جهانی داشت و همه از آن به‌عنوان پیروزی ایران و شکست دیگری برای آمریکا و انگلیس یادکردند.
نکته جالب‌توجه آنکه این پیروزی از نظر زمانی با سالروز کودتای انگلیسی- آمریکایی ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ مصادف شد. وقتی نفت ایران در دولت مصدق ملی اعلام و دست انگلیس از نفت ایران کوتاه شد، لندن خرید نفت از ایران را از سوی دیگر کشور‌ها ممنوع اعلام کرده و عملاً فروش نفت ایران را تحریم کرد. یک شرکت ایتالیایی با تمام مخاطرات با ارسال کشتی به خلیج‌فارس این تحریم خرید نفت از ایران را شکست و از پالایشگاه آبادان نفت خام بار زده و به مقصد بنادر خود حرکت کرده بود که در ورودی اقیانوس هند کشتی ایتالیایی توسط ناو‌های جنگی انگلیس متوقف و بار نفت آن مصادره گردید.
در همین زمان در ژاپن مدیر متهور یک شرکت نفتی با شنیدن این خبر، کار انگلیس را غیرقانونی دانسته و در سخنرانی پرشور، هیئت‌مدیره را مجاب کرد تا از دولت ایران به‌صورت بی‌واسطه نفت بخرند این کار بدون اطلاع دیگران انجام گرفت به صورتی که حتی کارکنان کشتی پس از ورود به خلیج‌فارس و با خواندن نامه رئیس شرکت توسط کاپیتان از ماجرا باخبر شدند و همگی دارای حق انتخاب برای شرکت در این مأموریت و یا پیاده شدن در اولین بندر عربی گردیدند که همگی با خصلت ضد استعماری یک‌صدا مأموریت را با شوق پذیرفتند.
کشتی ژاپنی با بارنامه غیرنفتی از میان ناو‌های انگلیسی عبور کرده و خود را به بندر آبادان رساند. بااطلاع مردم شهر، چندین گوسفند جلوی پایشان قربانی و جشنی بر پاشد. هنوز انگلیسی‌ها هاج و واج مانده بودند که کشتی حامل نفت از میانشان گذشته و وارد آب‌های آزاد شد. مصدق به یمن تشکر اولین محموله را به ملت ژاپن هدیه داد.
با شکایت دولت انگلیس محموله نفت در بندر ژاپن چندین روز توقیف شد، ولی با رأی دادگاه بالاتر، از آن رفع توقیف شد و مدیران شرکت خرسند از این پیروزی درصدد ارسال کشتی‌های دیگر بودند که خبر کودتا علیه مصدق به آنان رسید و کار نیمه‌تمام ماند.
بیش از شش دهه از آن روز‌ها می‌گذرد و آزادی نفت‌کش ایرانی در جبل‌الطارق که با خباثت آمریکا و انگلیس توقیف‌شده بود، پیروزی بزرگی است که دست‌کمی از ملی شدن صنعت نفت ندارد. نکته قابل‌تأمل آنکه پس از آزادی نفت‌کش ایرانی، یک دادگاه آمریکایی رأی به توقیف مجدد آن داد، اما دولت جبل‌الطارق که تحت حاکمیت لندن قرار دارد، این حکم را رد کرده و دستور آزادی نفت‌کش ایران را صادر کرد.
پیروزی ایران و شکست ترامپ
روزنامه انگلیسی فایننشال تایمز در گزارشی درباره این ماجرا نوشت: «نفت‌کش ایرانی که ماه گذشته توسط کماندو‌های انگلیسی توقیف‌شده بود سرانجام جبل‌الطارق را ترک کرد و این اتفاق روحیه پیروزمندانه و جسورانه‌ای برای جمهوری اسلامی ایجاد کرد.» روزنامه آلمانی «تاگس اشپیگل» هم با اشاره به «استراتژی‌های بی‌نتیجه ترامپ در برابر ایران» نوشت: «وقتی‌که دادگاهی در جبل‌الطارق حکم آزادی نفت‌کش ایرانی «گریس ۱» را صادر کرد ایران به‌سرعت اعلام کرد که این کشتی مانند سابق دیگر تحت پرچم پاناما نخواهد بود، بلکه تحت پرچم ایران قرار خواهد گرفت. به‌این‌ترتیب پرچم این کشتی به یک علامت سیاسی و یا بهتر بگوییم به علامت یک پیروزی و موفقیت برای ایران تبدیل می‌شود.»
دیپلماسی اقتدار
آنچه انگلیس و آمریکا را بازنده این ماجراجویی دریایی کرد، برخورد مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران بود. توقیف نفت‌کش انگلیسی در تنگه هرمز، آن‌هم در شرایطی که توسط ناوگان جنگی این کشور حمایت می‌شد، برای لندن بسیار دردناک بود و نشان داد اقدامات خصمانه آن‌ها بدون هزینه نیست. واقعیت آن است که در دنیای امروز دیپلماسی مقتدرانه و همراه با پشتوانه جواب می‌دهد. قدرت‌های جهانی در موارد متعدد نشان داده‌اند، جز زبان زور زبان دیگری را نمی‌فهمند و در برخورد با آن‌ها نمی‌توان صرفاً به مذاکره و حسن نیت متکی بود.
روزنامه انگلیسی گاردین در این مورد، بابیان اینکه انگلیس بازنده اصلی قدرت‌نمایی ایران و آمریکا است، نوشت: «ایران برای تلافی یک نفت‌کش انگلیسی را در خلیج [فارس]آنهم جلوی چشمان نیروی دریایی سلطنتی توقیف کرد. این حرکت، باوجود ادعا‌های بریتانیا درباره اقدام مستقل جبل‌الطارق [در توقیف گریس ۱]باعث شد کشتی‌های تجاری بریتانیایی در منطقه آسیب‌پذیر به‌نظر برسند».
تشکر رهبر انقلاب از کار بزرگ
توقیف نفت‌کش انگلیسی در تنگه هرمز به فاصله کوتاهی از سرنگون کردن پهپاد فوق پیشرفته آمریکا در همین منطقه رخ داد. دو رویدادی که از جهات بسیاری بی‌نظیر و تاریخی بوده و باعث تحقیر دو کشور مستکبر و البته مدعی در جهان شد.
اهمیت ماجرا را می‌توان در پیام شفاهی رهبر معظم انقلاب اسلامی به دست‌اندرکاران این دو واقعه مشاهده کرد. چند روز پیش نماینده، ولی فقیه در سپاه دراین‌باره گفت: پیش از اینکه برای بازدید از جزایر خلیج‌فارس بروم، خدمت مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) رسیدم و از ایشان خواستم تا رهنمود‌هایی را درباره این سفر بفرمایند. ایشان فرمودند؛ «سلام من را برسانید و بگویید دستتان درد نکند کار خیلی بزرگی انجام دادید.»
عصبانیت واشنگتن از آزادی نفت‌کش ایرانی نشانه مناسبی برای درک اهمیت ماجراست. آمریکایی‌ها که نقش اصلی و تحریک‌کننده در توقیف آن داشتند، در پی آن بودند که حلقه فشار بر جمهوری اسلامی را تنگ‌تر کرده و با این حرکت، فروش نفت تهران را تحت‌فشار بیشتری قرار دهند. برخورد مقتدرانه جمهوری اسلامی این پیام واضح و قاطع را به واشنگتن و لندن ارسال کرد که اقدامات خباثت آمیز آن‌ها بدون واکنش نبوده و دست جمهوری اسلامی در پاسخ‌دهی بسته نیست، پس بهتر است پیش از هر خباثتی به تبعات احتمالی آن فکر کنند و بی‌گدار به آب نزنند.