بنیادهای هویت ملی ایرانی

پایگاه رهنما :

«بنیادهای هویت ملی ایرانی: چهارچوب نظری هویت ملی شهروندمحور» عنوان کتابی است به قلم حمید احمدی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران و از صاحب‌نظران برجسته مسائل هویت ملی. بازنمایی ضعف‌های مطالعات پیشین درباره‌ هویت ملی و ارائه‌ چارچوب،‌ چالش‌ها و راه‌های بازسازی هویت ملی ایران، موضوع اصلی این کتاب است. استدلال نویسنده این‌ است که بیشتر آثار موجود جنبه‌های نظری دارند و داده‌های معتبر برآمده از منابع مرتبط با میراث تاریخی، فرهنگی و سیاسی ایران را در نظر نمی‌گیرند.

در بخشی از کتاب آمده است که هویت ایرانی در فرایند بحران‌های سیاسی، اجتماعی و نظامی ایران در دوره‌های باستانی شکل گرفت و در جریان بحران‌های مشابه بعدی، یعنی دورة گذار عصر ساسانی به عصر اسلامی و قرن‌های پس از آن دوباره از سوی نخبگان سیاسی و فرهنگی ایران بازسازی شد. در این اثر، تلاش شده است تا ضمن توجه به ضعف و ناکامی رهیافت‌ها و دیدگاه‌های گوناگون سنتی و مدرن در خصوص هویت ملی ایرانیان، بنیادهای سازنده‌ هویت ملی ایران با رویکرد جامعه‌شناختی تاریخی تبیین شود. کتاب شامل سه بخش با این موضوعات است: «هویت و ملیت؛ روش‌شناسی، مفاهیم و نظریه‌ها»، «دیدگاه‌های گوناگون درباره‌ هویت ملی در ایران» و «چالش‌های فراروی هویت ملی ایرانی و راه بازسازی آن».

در واقع، نویسنده بر آن است تا با رویکرد جامعه‌شناسی تاریخی، برای بررسی بنیادهای سازنده‌ هویت ملی ایرانیان، در کنار ارتباط دادن گذشته و حال، راهی به سوی پویاسازی گفتمان هویت ملی ایران با برآوردن نیازهای نوین جامعه باز کند. از این‌رو تقویت و استحکام هویت ملی و همبستگی ملی ایران، هدف اساسی نویسنده در این پژوهش بوده و آن را از آثاری که با آمیختن نظریات ناسازگار، آگاهانه و ناآگاهانه در مسیر واگرایی گام برمی‌دارند، متمایز می‌کند. به عبارتی، این کتاب تلاشی است برای پاسخگویی به لزوم شناخت ما نسبت به ایران، هویت ملی، هویت قومی و... .