شگفتانه مقاومت عراق؛ پیام روشن رونمایی از شهرهای موشکی

در یک رویداد بسیار مهم، همزمان با تشدید تنش‌ها میان ایران و آمریکا و افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال جنگ جدید در منطقه، برخی گروه‌های حشدالشعبی عراق با اقدامی حساب ‌شده، بخشی از توان تسلیحاتی خود را به نمایش گذاشتند.

گروه «سرایا اولیاء الدم» که از زیرمجموعه‌های حشدالشعبی به شمار می‌رود، با انتشار تصاویری از بخشی از زرادخانه موشکی خود در یک مجموعه زیرزمینی، توجه رسانه‌ها و ناظران امنیتی را به خود جلب کرد.

این قدرت ‌نمایی نظامی که در گزارش‌های رسانه‌ای از آن با عنوان «شهر موشکی زیرزمینی» یاد شده، شامل تونل‌هایی است که امکان جابجایی، نگهداری و آماده‌سازی موشک‌ها را فراهم می‌کند.

تصاویری که منتشر شد، نشان می‌داد رزمندگان این گروه در کنار کامیونی حامل چند فروند موشک، در عمق زمین در حال حرکت هستند که هم حاکی از دستیابی مقاومت عراق به موشک‌های پیشرفته بالستیکی می‌باشد و هم وسعت و بزرگی فضای ذخایر موشکی این گروه‌ را به نمایش می‌گذارد.

در کنار نمایش تجهیزات، حضور تصاویر برخی رهبران ارشد مقاومت منطقه‌ای در این ویدئوها به بُعد نمادین این رونمایی افزوده است. این پیام به‌روشنی منتقل شد که اقدام اخیر، تصمیمی محدود و محلی نیست بلکه در چارچوب کلی محور مقاومت و در هماهنگی با تحولات کلان منطقه‌ای معنا پیدا می‌کند.

سرایا اولیاء الدم پیش‌تر نیز مواضع صریحی درباره مقابله با حضور نظامی آمریکا در عراق اتخاذ کرده و تحولات جاری را به ‌طور مستقیم با شرایط منطقه به‌ویژه وضعیت ایران مرتبط دانسته بود. این گروه بارها تأکید کرده که در این مرحله حساس، جایی برای بی‌طرفی وجود ندارد.

این گروه در سپتامبر سال ۲۰۲۰ و در پی ترور شهید ابومهدی المهندس، نایب‌رئیس حشدالشعبی و سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران اعلام موجودیت کرد. از آن زمان تاکنون، نام سرایا اولیاء الدم در گزارش‌های امنیتی و رسانه‌ای به‌عنوان یکی از بازیگران فعال علیه حضور نیروهای آمریکایی در عراق مطرح شده است.

برای مثال مؤسسه تحقیقاتی واشینگتن نیز در گزارش‌هایی، مسئولیت حملاتی علیه پایگاه هوایی عین‌الاسد و همچنین عملیات علیه پایگاه حریر در اربیل را به این گروه نسبت داده است.

توان موشکی حشدالشعبی

رونمایی از شهر موشکی تنها بخشی از تصویر بزرگتر توان موشکی گروه‌های مقاومت عراق را نمایان می‌کند، توانی که طی بیش از یک دهه گذشته به‌تدریج توسعه یافته است.

اگرچه اطلاعات رسمی و دقیقی درباره نوع، برد و دقت موشک‌های در اختیار این گروه‌ها منتشر نشده اما شواهد میدانی و گزارش‌های غیررسمی نشان می‌دهد که مقاومت عراق به طیفی متنوع از راکت‌ها و موشک‌ها دست یافته و از توان عملیاتی قابل‌توجهی برخوردار است.

در حال حاضر، حشدالشعبی از راکت‌هایی مانند «زلزال و فجر» که منشأ ایرانی دارند بهره می‌برد. این راکت‌ها عمدتاً برای آتش پرتاب چندگانه طراحی شده‌اند و در بردهای کوتاه تا متوسط، نقش مؤثری در عملیات‌های میدانی ایفا می‌کنند.

علاوه‌براین، گروه‌های عراقی موفق شده‌اند نمونه‌های بومی‌سازی ‌شده‌ نظیر راکت «بتار» و نسخه‌هایی از موشک موسوم به «سلام ۱» را توسعه داده و بکار بگیرند. راکت بتار که بردی در حدود پنج کیلومتر دارد و قادر به حمل سرجنگی نسبتاً سنگین است، از نخستین دستاوردهای تسلیحاتی حشدالشعبی محسوب می‌شود. این راکت در جریان نبرد با گروه تروریستی داعش به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت و نقش مهمی در آزادسازی مناطقی از استان‌های صلاح‌الدین و الانبار ایفا کرد.

درباره موشک سلام ۱ نیز اگرچه جزئیات فنی مانند میزان دقت و قدرت تخریب آن به‌ صورت رسمی منتشر نشده، اما شلیک‌های آزمایشی اولیه نشان داده که این موشک می‌تواند در درگیری‌های نزدیک کارایی بالایی داشته باشد.

در کنار این تسلیحات، برخی گروه‌های مقاومت عراق به موشک‌های هدایت‌شونده ضدزره مانند «کورنِت» نیز دسترسی دارند که برای مقابله با زره‌پوش‌های سنگین طراحی شده‌اند و تهدیدی جدی برای تجهیزات مکانیزه دشمن به شمار می‌روند.

راکت‌های ۱۲۲ میلی‌متری کاتیوشا نیز همچنان بخشی از زرادخانه این گروه‌ها را تشکیل می‌دهد.

همچنین، با آغاز جنگ غزه، مقاومت عراق از ورود موشک میان‌برد «اقصی ۱» به چرخه عملیاتی خبر داد، موشکی که نشانه‌ای دیگر از گسترش دامنه توان موشکی این گروه‌ها تلقی می‌شود.

پیام هشدارآمیز شهر موشکی

رونمایی از شهر موشکی سرایا اولیاء الدم در فضای ملتهب کنونی، حامل پیامی هشدارآمیز برای آمریکا و رژیم صهیونیستی است. این پیام بر این نکته تأکید دارد که گروه‌های مقاومت عراق، توان پاسخ‌گویی به هرگونه تجاوز علیه ایران و عراق را در اختیار دارند.

این گروه‌ها که خود را بخشی از محور مقاومت می‌دانند، هرگونه تعرض به تمامیت ارضی ایران یا ضربه به نظام جمهوری اسلامی را حمله به کل این محور تلقی می‌کنند و بارها نسبت به پیامدهای خطای محاسباتی واشینگتن هشدار داده‌اند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که گروه‌های مسلح عراقی سطح آمادگی خود را افزایش داده و حمایت کامل خود از ایران را در صورت وقوع هرگونه درگیری اعلام کرده‌اند. سازمان بدر در بیانیه‌ای، وضعیت کنونی را نبردی سرنوشت‌ساز توصیف کرد و صراحتاً اعلام نمود که در چنین شرایطی، سکوت و بیطرفی معنایی نخواهد داشت.

گردان‌های حزب‌الله عراق نیز با انتشار بیانیه‌ای از نیروهای خود خواستند برای یک رویارویی فراگیر آماده باشند. جنبش النجباء نیز موضعی مشابه اتخاذ کرد و هشدار داد که هرگونه حمله به ایران می‌تواند منطقه را به سمت تقابلی گسترده سوق دهد.

در چنین فضایی، یکی از پیام‌های کلیدی رونمایی از شهر موشکی، نمایش عمق توانمندی مقاومت عراق است، توانی که حتی در شرایط اشغال طولانی‌مدت این کشور به‌ صورت پنهان و مستمر توسعه یافته است.

این واقعیت بسیار حائز اهمیت است که با وجود بیش از دو دهه حضور نظامی آمریکا در عراق و برخورداری این کشور از پیشرفته‌ترین سامانه‌های اطلاعاتی، ساخت‌وسازهای شهر موشکی مقاومت از دید نیروهای اشغالگر پنهان مانده است. 

از سوی دیگر، رونمایی از این شهر موشکی توسط یکی از گروههای کوچکتر حشدالشعبی، تصویری روشن از ظرفیت بالقوه سایر گروه‌ها ارائه می‌دهد، گروه‌هایی مانند حزب‌الله و النجبا که از منابع و امکانات گسترده‌تری برخوردارند و احتمالاً بخش قابل‌توجهی از توان خود را هنوز آشکار نکرده‌اند.

این اقدام، علاوه‌بر تقویت بازدارندگی، پیامی صریح به دشمنان منطقه‌ای ارسال می‌کند که هرگونه ماجراجویی، هزینه‌ای سنگین و غیرقابل‌پیش‌بینی خواهد داشت. همچنین، دستیابی مقاومت عراق به توان طراحی و بکارگیری موشک‌ها، توازن قدرت در منطقه را تحت‌تأثیر قرار داده و تلاشهای آمریکا برای تضعیف یا انحلال این گروه‌ها را بی‌اثر خواهد کرد.

نقش عراق در معادله جنگ منطقه‌ای

تحولات سالهای اخیر نشان داده که گروه‌های مقاومت در منطقه از لبنان و عراق تا یمن و فلسطین در تصمیم‌گیری و اقدام، وابستگی مطلق به تهران ندارند و هرجا دفاع از مظلومان یا صیانت از منافع محور مقاومت اقتضا کند، به‌صورت مستقل وارد عمل می‌شوند.

جنگ غزه نمونه‌ای روشن از این واقعیت بود، جایی که اضلاع مختلف مقاومت با هماهنگی میدانی، در قالب «وحدت جبهه‌ها» ایفای نقش کردند و هر کدام مسئولیتی مشخص در برابر رژیم صهیونیستی و هم‌پیمان اصلی آن آمریکا برعهده گرفتند. در شرایط کنونی نیز عراق با تکیه بر موقعیت راهبردی خود، در معادله تقابل تهران و واشینگتن مسیر مستقلی را دنبال می‌کند و گروه‌های مقاومت این کشور با رویکرد «آتش به اختیار» عمل می‌کنند.

منطق حاکم بر این رویکرد آن است که تهدید علیه ایران می‌تواند مقدمه‌ای برای هدف قرار دادن عراق باشد. از این منظر، مقابله با تجاوز و حفاظت از منافع محور مقاومت، وظیفه و تکلیفی بدون وابستگی به دستورات بیرونی تلقی می‌شود. این روند نشان می‌دهد عراق فراتر از یک حامی، به بازیگری بازدارنده و فعال در موازنه قدرت منطقه‌ای تبدیل شده و استقلال عملیاتی خود را در چارچوب محور مقاومت حفظ کرده است.