واکنش‌ها به یک مستند

مستند «بی‌راهه» که از رسانه ملی با همکاری معاونت اجتماعی نیروی انتظامی روی آنتن شبکه یک تلویزیون می‌رود، این بار واکنش‌های فراوانی را به همراه داشت. این برنامه که پیرامون معضلات اجتماعی و نحوه مواجهه با مفاسد اجتماعی است، این هفته به پدیده‌های اینستاگرامی یا به عبارت عوامانه‌تر «شاخ‌های‌اینستاگرامی» پرداخت. این مستند این بار سراغ یکی از خاص‌ترین این پدیده‌ها رفت؛ افرادی که کلیپ‌های رقص نیمه‌عریان خود را به‌راحتی در فضای مجازی به نمایش می‌گذاشتند و حتی از این طریق کسب درآمد می‌کردند. «بی‌راهه» دقایق کوتاهی را به اظهارات این افراد و تجارب شخصی آنان از رفتارشان اختصاص داد و باقی زمان مستند، به تحلیل روانشناسانه و گفتگو با کارشناسان انتظامی، فرهنگی و اجتماعی پیرامون انگیزه‌های رواج این پدیده، اختصاص یافت. اما آنچه در فضای شبکه‌های اجتماعی منعکس شد، صرفا صحبت‌های دخترانی بود که پیش از این در فضای مجازی به اغواگری می‌پرداختند، بالاخص که در لحظاتی از مستند، اشک پشیمانی یکی از این دختران جوان در گفت‌وگو با کارشناسان برنامه، وجهه‌ای از مظلومیت نیز به آن‌ها بخشید. تاآنجاکه پخش گزینش‌شده این قسمت از مستند، عنوان «اعترافات شاخ‌های اینستاگرام» را به خود گرفت و کل مستند اجتماعی و مسائل کارشناسی آن را تحت‌الشعاع خود قرار داد. بعد از پخش این مستند، کاربران شبکه‌های اجتماعی، واکنش‌های فراوانی در فضای مجازی نشان دادند. بیشترین اعتراض کاربران، نسبت به شیوه اولویت‌دهی قوه قضائیه در برخورد با جرایم مختلف بود و اینکه برخورد با متخلفان بازار ارز و سکه و واردکنندگان خودرو اولویت بیشتری دارد یا برخورد با رقاصه‌های نوجوان اینستاگرامی. در این میان بعضی از رسانه‌های بیگانه و معاندان نظام نیز با فرصت طلبی از این ماجرا این سوژه خبری را بهانه‌ای برای حمله و تخریب نظام قرار دادند. تقی دژاکام از فعالان رسانه‌ای نیز در یک یادداشت با عنوان «سوراخ دعای نخ‌نما شده»، با بررسی موضوع از جنبه‌های مختلف و در پاسخ به آقای زائری که به این شیوه برخورد اعتراض داشت، نوشت: «سیما در نحوه نشان دادن رقاصه مزبور و مظلوم‌سازی درست عمل نکرد و برنامه تا حد زیادی نقض غرض شد. اما، می‌گویید: مملکت این‌همه مشکل دارد، همه مشکل صفحه اینستای این رقاصه است؟ نه نیست؛ اما بخشی از مشکل که هست! می‌فرمایید: چرا به‌جای گرفتن اختلاسگر‌ها و دزدان بیت‌المال، این دختر را گرفته‌اند؟ اگر هرچیز سر جای خودش باشد، هم باید دزدان مال را بگیرند و هم دزدان حیا و اخلاق را. اگر معلم‌های اجتماعی یا اقتصاد سر کلاس حاضر نمی‌شوند، آیا معلم دینی و قرآن می‌تواند بگوید من هم نمی‌آیم یا می‌آیم درس نمی‌دهم؟! آقای زائری عزیز! از هم‌لباسان شما شنیده‌ایم که کوچک شمردن گناه، خود گناهی کبیره است. ضمن اینکه بسیاری از خطا‌های بزرگ، گاه از شراره‌های آتش شهوت و بی‌بندباری‌های کوچک تا بزرگ نشئت می‌گیرد. اما اگر این‌ها را هم در نظر نگیریم، به نظرتان سقوط تمدن بزرگ اسلامی اندلس در دل اروپا را رقص و مشروب و شهوت به باد داد یا قلم قاضی؟! باز هم می‌گویم من با این سبک پخش کردن اعترافات دختر رقاصه مزبور موافق نیستم، اما اینکه از آن‌طرف بام بیفتیم و کار به کوچک شمردن ترویج خلاف و بی‌حیایی و بی‌بندوباری و فعالیت‌های ضدفرهنگی و غیراخلاقی کشیده شود و همیشه هم یک جمله کلیشه‌ای نخ‌نما شده داشته باشیم که «برید جلوی خلاف‌های اقتصادی را بگیرید»، در خوش‌بینانه‌ترین حالت نشانه بی‌توجهی به آموزه‌های دینی و دستورات و تعالیم اهل بیت (علیهم‌السلام) و جوزدگی و پیروی بی‌تامل از فضاسازی محیط مجازی است».