دفاع مقدس؛ شکوه مقاومت

تبیین:

سید علی ساداتی نژاد

تقویم ایران دوباره به «هفته دفاع مقدس» رسیده است؛ داستانی زنده و پرشکوه از حماسه ملّتی که تاریخ را با غیرت خود بازنویسی کرد.در حقیقت ۳۱ شهریور یادآور آغاز یکی از بزرگ‌ترین آزمون‌های تاریخ معاصر ایران است؛ دفاع مقدس، نه یک رخداد تقویمی، که یک جریان زاینده، هویت‌ساز و دکترین جاری در شریان تمدنی ایران اسلامی است.

 مخرج مشترک جنگ تحمیلی ۸ ساله و جنگ12 روزه و رمضان، یک کلمه بیشتر نیست: «دفاع مقدس»؛ دفاعی که نه بر مبنای شمارش ادوات و محاسبات مادی دشمن، بلکه بر پایه عقلانیت ایمانی، خودباوری ملی و نبوغ استراتژیک فرزندان این مرز و بوم بنا شده است.

چهل و چهار سال پیش در خرداد ۱۳۶۱، وقتی عملیات بیت‌المقدس گره خورده بود، جوان ۲۴ ساله‌ای به نام حسن باقری ایستاد و گفت: «بیست روز است به مردم می‌گوییم خرمشهر در محاصره است؛ رو داریم برگردیم؟ ما تا خرمشهر را آزاد نکنیم از اینجا نمی‌رویم.» آن ایستادگی و تغییر استراتژی به سمت نبرد نامتقارن، غافلگیری و شناسایی دقیق، خرمشهر را آزاد کرد و ارتشِ مسلح به پشتیبانی ده‌ها کشور را به زانو درآورد.

امروز، پس از گذشت نزدیک به چهار دهه، مقایسه جنگ تحمیلی 8 ساله با نبردهای اخیر، تصویری روشن از مسیر طی‌شده را پیش روی ما می‌گذارد. صحنه‌ها تغییر کرده‌اند، اما مؤلفه‌های اصلی مشترک‌اند. در هر دو نبرد، ایران در برابر جبهه‌ای قرار گرفت که دامنه حمایت‌های خارجی از دشمن، فراتر از طرف مستقیم جنگ بود. در دهه شصت، رژیم بعث از پشتیبانی مالی و تسلیحاتی قدرت‌های شرق و غرب برخوردار بود و ایرانِ سال ۱۳۵۹ برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای دفاعی خود مانند سیم‌خاردار با چالش جدی مواجه بود. اما تفاوت امروز با آن روز، روایت چهار دهه قدرت‌سازی است. همان کشور پس از سال‌ها تجربه و دانش، به ظرفیت‌های گسترده موشکی، پهپادی و دفاع بومی دست یافته که در میدان آزموده شده‌اند.

از شهریور1359 تا شهریور1405، منطق فکری نیروهای مسلح ما تغییر نکرده است. ملت ایران با تکیه بر هدایت رهبری و اتکا به میراث شهیدانی چون «طهرانی‌مقدم» تا «حاجی‌زاده»، همان دکترین «الی بیت‌المقدس» را بازآفرینی کرد. بازدارندگی، دیگر یک مفهوم ایستا نیست؛ بلکه با تغییر توازن قوا به «پدافند فعال، آفند نقطه‌زن و پاسخ پشیمان‌کننده» ارتقا یافته است. این چرخش تاریخی و زنجیره موشکی و پهپادی کشور، معادلات اتاق‌های جنگ پنتاگون و تل‌آویو را برهم زد و ثابت کرد که در عمق استراتژیک حریف هیچ نقطه امنی وجود ندارد.

در عرصه بین‌المللی، این ایستادگی نقطه‌عطفی در بازطراحی نظم جهانی و شکستن حصار انزوا بود. رسانه‌ها و مقامات غربی صراحتاً اذعان کردند که آمریکا و رژیم صهیونیستی بازندگان اصلی بودند و ادامه جنگ، آمریکا را ضعیف‌تر و ایران را قوی‌تر می‌سازد. مدیریت هوشمندانه تنگه هرمز و دیپلماسی انرژی، هژمونی دلار و رهبری آمریکا را متزلزل ساخت و ایران را به بازیگر غیرقابل‌حذف امنیت منطقه‌ای و فراملی تبدیل نمود.

در بعد داخلی نیز، این نبردها نشان داد عامل اصلی قدرت ایران فقط تجهیزات نیست، بلکه پیوند سه مؤله اساسی است: رهبری، مردم و نیروهای مسلح. رهبری، جهت و انسجام را فراهم کرده؛ مردم، پشتوانه اجتماعی میدان بوده‌اند و نیروهای مسلح، اراده ملی را به قدرت دفاعی تبدیل کرده‌اند. ملت ایران حتی با ترور رهبر شهیدشان، باز هم با حضور باشکوه و لبیک به امام سید مجتبی خامنه‌ای و انسجام ملی در اوج بحران، حماسه‌ای به عظمت دفاع مقدس آفریدند.

دفاع مقدس به ما نشان داد که می‌توان با دست خالی و کمترین امکانات ایستاد؛ و امروز ثمره آن ایستادگی را در قدرتی می‌بینیم که برای دفاع از ایران ساخته شده است. از سیم‌خاردار تا موشک نقطه زن، از کمبود امکانات تا توانمندی بومی؛ عبور از پیچ های تاریخی پیش رو همچنان نیازمند حفظ همین سه ضلع است: تبعیت از ولایت، حضور هوشمندانه مردم و پشتیبانی از نیروهای مسلح. دفاع مقدس تبلور عقلانیت ایمانی و بلوغ تمدنی نظام اسلامی است؛ حقیقت درخشانی که نشان می‌دهد ایمان، دانایی و وحدت مردمی، از ایران یک ملت راه‌ساز و تمدن‌ساز ساخته است.