آخرین اخبار از فعالیت‌های ساختمانی جدید در نطنز

تبیین:

نشر محتوای مقالات در اندیشکده های خارجی صرفا به منظور درک مناسبات تحلیلی خارجی و هم افزایی تحلیلی مخاطبان بوده و موسسه تبیین محتواهای مزبور را رد یا تأیید نمی کند.

این گزارش به‌روزرسانی گزارش ۷ اکتبر ۲۰۲۰ است. ۱ در مورد ساخت یک مرکز مونتاژ سانتریفیوژ جدید توسط ایران در کوهستان‌های نزدیک کارخانه غنی‌سازی نطنز. تصاویر ماهواره‌ای تجاری با وضوح بالا که به تازگی به دست آمده است نشان می‌دهد: 

ادامه کار در جایی که در گزارش هفتم اکتبر به عنوان یک میدان تیر سابق که به یک منطقه عملیاتی ساختمانی تبدیل شده بود، شناسایی کرده بودیم: پاکسازی بیشتر؛ افزودن سازه‌های دائمی به سوله‌های ساختمانی که قبلاً شناسایی شده بودند؛ و تجهیزات ساختمانی بیشتر؛ 

این تغییرات اخیر نشان می‌دهد که این منطقه عملیاتی می‌تواند در آینده محل ساختمان‌های پشتیبانی برای مرکز مونتاژ سانتریفیوژ زیرزمینیِ گزارش‌شده در آینده، مانند تأسیسات پشتیبانی اداری و امنیتی، باشد؛ 

هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که نشان دهد محل استقرار، محل یک تأسیسات مونتاژ سانتریفیوژ زیرزمینی خواهد بود؛ 

آنچه که بیشتر نشان‌دهنده‌ی محل مونتاژ سانتریفیوژ در آینده است، حفاری اولیه‌ی قابل مشاهده در امتداد جاده‌ی تازه شیب‌دار شده در دامنه‌ی کوه مجاور است که می‌تواند برای ورودی تونل برنامه‌ریزی شده باشد؛ 

یک جاده جدید دیگر نیز در حال آسفالت ریزی است که منطقه عملیاتی را به کوه‌های مجاور در منطقه‌ای جدید در غرب منطقه عملیاتی متصل می‌کند (که قبلاً وجود نداشته یا گزارش نشده بود). 

هیچ فعالیت قابل مشاهده جدیدی در ورودی‌های تونل‌های از پیش موجود در نزدیکی که در سال ۲۰۰۷ ساخته شده‌اند، دیده نمی‌شود، اما عملیات تسطیح و حفاری اولیه که در بالا توضیح داده شد، در طرف مقابل همان کوه در حال انجام است. 

در اوایل سپتامبر ۲۰۲۰، ایران تصمیم قبلی خود را برای جایگزینی مرکز مونتاژ سانتریفیوژ ایران (ICAC) که در اوایل ژوئیه امسال تخریب شده بود، اعلام کرد. ۲ با تأسیسات جدیدی در کوهی نزدیک سایت غنی‌سازی اورانیوم نطنز. به گفته علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران (AEOI)؛ «تصمیم گرفته شد که یک سالن مدرن‌تر، وسیع‌تر و جامع‌تر در همه ابعاد در دل کوه نزدیک نطنز تأسیس شود. البته، کار شروع شده است.» ۳ این سایت تخریب‌شده برای مونتاژ هزاران سانتریفیوژ پیشرفته در هر سال طراحی شده بود. تخریب آن، برنامه‌های ایران برای گسترش برنامه سانتریفیوژ خود را حداقل یک سال و شاید بیشتر به تعویق انداخت. اینکه دقیقاً چه مدت طول خواهد کشید، به توانایی ایران در بازسازی تأسیسات جدید، تجهیز آن به تجهیزات حساس و راه‌اندازی آن بستگی دارد. گزارش ۷ اکتبر ما نتیجه گرفت که تکمیل این پروژه احتمالاً در سال ۲۰۲۱ اتفاق نخواهد افتاد. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، در مصاحبه‌ای با آسوشیتدپرس اظهار داشت: «آنها شروع کرده‌اند، اما تکمیل نشده است... این یک فرآیند طولانی است.» ۴ این موضوع، همراه با تصاویر اخیر، نتیجه‌گیری ما را بیشتر تأیید می‌کند. 

در گزارش هفتم اکتبر خود، تغییرات قابل توجهی را در میدان تیر سابق مشاهده کردیم که این میدان را برای هدف اصلی خود بی‌فایده کرده و نشان‌دهنده ایجاد یک منطقه پشتیبانی و استقرار ساختمانی است. سوله‌های ساختمانی و بولدوزرهای پارک شده در میدان تیر از قبل قابل مشاهده بودند. تصاویر اخیر، از جمله پاکسازی بیشتر منطقه، تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی اضافی، استفاده زیاد از جاده اخیراً تسطیح شده و اضافه شدن یک شبکه جاده‌ای که به تازگی تسطیح شده و منطقه استقرار را به یک منطقه جدید فعالیت در کوهستان در ۲.۵ کیلومتری غرب متصل می‌کند، این ارزیابی اولیه را تأیید می‌کند. 

علاوه بر پشتیبانی ساخت و ساز، این منطقه شامل ساختمان‌هایی است که ممکن است در نهایت به ساختمان‌های دائمی‌تری تبدیل شوند. شکل ۱، تصویری از Maxar Technologies در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۰، دیوارهایی را برای یک سازه که تا حدی ساخته شده و سازه دیگری که روی زمین ترسیم شده است، نشان می‌دهد. وجود چنین ساختمان‌هایی در این مکان یا نزدیکی آن تعجب‌آور نخواهد بود، زیرا ایران به مکانی برای سازماندهی مهندسی، پرسنل و تجهیزاتی که در طول ساخت و ساز به یک سایت زیرزمینی می‌روند و پس از آن برای مدیریت و امنیت سایت هنگام شروع عملیات زیرزمینی نیاز خواهد داشت. 

شکل ۱. نمای نزدیکی از محل شروع ساخت و ساز و محل پشتیبانی احتمالی آینده برای مجموعه سانتریفیوژ زیرزمینی. 

اگرچه امکان سنگربندی این مکان مشابه سالن‌های غنی‌سازی زیرزمینی نطنز وجود دارد، اما هیچ نشانه‌ای از حفر ترانشه یا گودالی که نشان‌دهنده وجود زیرزمین باشد، وجود ندارد. علاوه بر این، برای درک بهتر، سالن‌های غنی‌سازی زیرزمینی نطنز در یک گودی یا یک منطقه شیب‌دار ساخته نشده‌اند، بلکه در حفاری‌های عظیم به عمق ۲۳ متر ساخته شده‌اند. در مقابل، ساختمان‌های قابل مشاهده در این منطقه مستقیماً در سطح شیب‌دار موجود، نسبتاً مرکزی نسبت به منطقه پاکسازی شده میدان تیر سابق، در فضایی ساخته می‌شوند که اگر قرار باشد میزبان یک مرکز مونتاژ سانتریفیوژ بزرگتر و سنگربندی شده نیز باشد، فرض بر این است که به طور کارآمدتری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در نهایت، اگرچه اظهارات ایران اغلب گمراه‌کننده است، اما نمی‌توان این مکان خاص را "قلب" هیچ کوهستانی دانست. نتیجه‌گیری کلی ما در این برهه این است که این منطقه به احتمال زیاد به عنوان یک منطقه پشتیبانی و استقرار ساختمانی عمل می‌کند که در نهایت میزبان دفاتر اداری و مهندسی خواهد بود و احتمالاً به عنوان یک منطقه کنترل دسترسی امنیتی نیز عمل خواهد کرد. 

حفاری اولیه که در دامنه کوه مجاور آغاز شده است، بیشتر نشان‌دهنده و منطبق با یک مکان زیرزمینی در آینده است. شکل ۲ منطقه حفاری را در رابطه با منطقه اولیه شناسایی شده و جاده تازه شیب‌بندی شده‌ای که این دو را به هم متصل می‌کند، نشان می‌دهد. در این تصویر با وضوح بالا از ۲۱ اکتبر ۲۰۲۰، می‌توان بولدوزرها و کامیون‌های کمپرسی را در حال فعالیت در این منطقه مشاهده کرد. 

جالب اینجاست که کوهی که محل تونل موجود ساخته شده در سال ۲۰۰۷ را در خود جای داده، همان کوهی است که اکنون شاهد فعالیت‌های اولیه حفاری در آن هستیم. همچنین شیب‌بندی جدیدی در پایه کوه، تقریباً ۲۰۰ متری شمال محل حفاری، قابل مشاهده است. شکل ۳ یک تصویر گوگل ارث است که نمای پرسپکتیو ارائه می‌دهد و موقعیت‌های نسبی تأسیسات تونل موجود، محل حفاری جدید و شیب‌بندی جدید را نشان می‌دهد. 

شکل ۲. نمای کلی منطقه تحت نظارت، که در آن فعالیت با یک تونل آینده در پایه کوه و یک منطقه پشتیبانی روی زمین در نزدیکی آن مطابقت دارد. 

شکل ۳. این نمای پرسپکتیو گوگل ارث نشان می‌دهد که محل حفاری در امتداد جاده تازه شیب‌بندی شده و شیب‌بندی جدید در همان جاده، در دامنه همان کوهی قرار دارد که تأسیسات تونل موجود ساخته شده در سال ۲۰۰۷ را در خود جای داده است. 

بررسی بیشتر منطقه جنوب کارخانه غنی‌سازی اورانیوم نطنز نشان می‌دهد که اکنون یک شبکه جاده‌ای شیب‌دار اضافی در کوه‌های غرب منطقه پشتیبانی و استقرار ساخت‌وساز قابل مشاهده است. در حال حاضر مشخص نیست که چه چیزی ممکن است در آنجا در حال توسعه باشد، اما تصاویر Planet Labs با وضوح متوسط از ۲۶ اکتبر ۲۰۲۰، که به عنوان بخشی از یک ویدیوی تایم‌لپس منتشر شده در توییتر موجود است، ۵ نشان می‌دهد که این جدیدترین حوزه فعالیت در روزهای گذشته توسعه بیشتری یافته است. شکل ۴ یک مرور کلی ارائه می‌دهد. 

شکل ۴. شیب‌بندی اضافی جاده به سمت یک منطقه جدید فعالیت، تقریباً در ۲.۵ کیلومتری غرب منطقه پشتیبانی و استقرار ساخت و ساز در زمین کوهستانی، به تازگی قابل مشاهده است. 

نتیجه‌گیری 

فعالیت‌های مرتبط با ساخت و ساز که تا اواخر اکتبر ۲۰۲۰ مشاهده کرده‌ایم، همچنان با اظهارات ایران در مورد تلاش برای ساخت سریع یک کارخانه مونتاژ سانتریفیوژ جدید در منطقه کوهستانی نزدیک کارخانه غنی‌سازی اورانیوم نطنز مطابقت دارد. 

اگرچه محل تأسیسات جدید مونتاژ سانتریفیوژ هنوز کاملاً مشخص نیست، اما فعالیت‌های حفاری جدید در امتداد جاده تازه شیب‌دار حداقل نشان می‌دهد که مقدمات ساخت آن در تونلی در کوهی نزدیک میدان تیر قدیمی در حال انجام است. این منطقه عمومی همچنین شامل تونل‌های از پیش موجود (مربوط به سال ۲۰۰۷) است که از قبل با کارخانه غنی‌سازی نطنز مرتبط بوده‌اند و ایران ممکن است در حال برنامه‌ریزی برای ساخت تأسیسات اضافی در زیر زمین باشد و مناطق پشتیبانی جدیدی در نزدیکی آن روی سطح زمین قرار گیرد. 

اگرچه به نظر می‌رسد این فعالیت ساختمانی جدید به سرعت در حال پیشرفت است، اما می‌توان انتظار داشت که تکمیل هرگونه تأسیسات زیرزمینی طی چند سال آینده به طول انجامد.