کانون اصلی درگیری‌های اخیر لبنان کجاست؟

تبیین:

در هفته‌های اخیر، تپه علی الطاهر به متمرکزترین نقطه از نظر سیاسی، نظامی و اطلاعاتی در سطح منطقه ای تبدیل شده است؛ تپه‌ای که در زیر آن تأسیسات گسترده زیرزمینی قرار دارد و رژیم صهیونیستی آن را مرکز فرماندهی نظامی جنوب حزب‌الله و شامل تونل های موشکی و زاغه های مهمات می داند، در کنار روایاتی که معتقدند تاسیسات معروف عماد ۴ حزب الله در واقع در زیر این تپه قرار دارد. رژیم همچنین تخمین می زند که بین ۳۰ تا ۴۰ نفر از رزمندگان حزب الله به همراه برخی از مستشاران جمهوری اسلامی ایران در این تاسیسات حضور دارند، امری که باعث شده رژیم دستیابی به آن را به عنوان یک هدف استراتژیک ترسیم کند. 

البته توجه اسرائیل به این منطقه با تجاوزات اخیر آغاز نشده است؛ چرا که از زمان آتش‌بس در سال ۱۴۰۳، این منطقه به هدفی تکرارشونده برای شناسایی و پرواز مداوم پهپادها و کوادکوپترهای دشمن تبدیل شده بود. حتی اسرائیل در یک نوبت تلاش کرد با استفاده از مزدوران روی زمین به این تأسیسات دست یابد و ورودی‌ها و ماهیت استحکامات اطراف آن را کشف کند، اما مقاومت توانست این گروه را شناسایی و تلاش آنان را ناکام بگذارد.

با برقراری توافق آتش‌بس شکننده، دشمن اسرائیلی این منطقه را در زمره‌ «مناطق امنیتی» قرار داد که باید تحت کنترل امنیتی‌اش باقی بماند اما چالش واقعی پیش روی ارتش اسرائیل این است که با وجود محاصره شدید آتش‌باری و اطلاعاتی، رزمندگان مقاومت همچنان در داخل شبکه تونل‌ها و استحکامات زیر این ارتفاعات حضور دارند.

طبق روایت رژیم، قرار بود سرنوشت کسانی که در داخل تأسیسات باقی مانده‌اند بر اثر محاصره مداومِ حدوداً سه هفته‌ای و قطع آذوقه و آب، با «مرگ یا تسلیم» یکسره شود. با این حال، این سناریو محقق نشد و ارتش اسرائیل را در برابر یک معضل تحلیلی قرار داد: چگونه همچنان حضور مقاومت در مکانی که فرض بر محاصره کامل آن است ادامه دارد؟ خود روایت‌های اسرائیلی در پاسخ به این پرسش دچار تناقض می‌شوند؛ گاه از عناصری سخن می‌گویند که شبانه از میان شکاف‌های محاصره نفوذ می‌کنند، گاه از امدادرسانی با پهپادهای کوچک، و گاهی نیز اعلام می‌کنند که تأسیسات از نظر نظامی سقوط کرده و آنچه باقی مانده صرفاً بقایای نمادین مقاومت است. 

در میدان، این منطقه شاهد تنش‌زایی روزانه است که از آتش توپخانه و حملات هوایی آغاز شده و به استفاده از فسفر سوزان برای آتش زدن پوشش گیاهی و کشف ورودی‌های تونل می‌رسد. چند روز پیش، در پی عملیات رصد و پایش، درگیری مستقیمی در یکی از نقاط میان چند تن از مجاهدان حزب‌الله و یک نیروی متجاوز اسرائیلی از یگان نخبه ایگوز درگرفت. منابع مطلع اشاره می‌کنند که یکی از اهداف این عملیات، تلاش اسرائیل برای اجرای کمینی به منظور به اسارت گرفتن یکی از رزمندگان بود تا اطلاعات مستقیمی درباره تأسیسات و شرایط داخلی آن به دست آورد.

در برابر این صحنه، به نظر می‌رسد اشغالگران اسرائیلی تا کنون شرط‌بندی بر محاصره و فرسایش را ترجیح می‌دهند، به این امید که تأسیسات خودبه‌خود زیر بار فشار سقوط کند.در نتیجه، تپه علی الطاهر امروز به نمادی برای یک معادله گسترده‌تر تبدیل شده از یکسو شرط‌بندی سیاسی و نظامی اسرائیل بر یکسره کردن پرونده پیش از کارزارهای انتخاباتی، در مقابل ایستادگی میدانی که مقاومت با آن به عنوان نبردی با ماهیت کربلایی برخورد می‌کند. این احتمال با توجه به مواضع ایران که امنیت لبنان را به امنیت ملی خود پیوند می‌دهد، بعدی منطقه‌ای نیز به خود می‌گیرد زیرا موضوع فوق مستقیماً به امنیت ملی جمهوری اسلامی ارتباط پیدا می‌کند. از این رو، هرگونه ارزیابی اسرائیل مبنی بر اینکه یک عملیات نظامی گسترده در علی الطاهر می‌تواند در محدوده همین تپه محصور بماند، شرط‌بندی بسیار خطرناکی است؛ چرا که چنین عملیاتی می‌تواند سریعاً مسار تصعیدی جدیدی فراتر از مرزهای منطقه بگشاید و به رویارویی وسیع‌تری بینجامد که در آن تهران خود را در برابر گزینه مداخله برای حمایت از حزب‌الله ببیند.