۲۳ مرداد ۱۴۰۵

غریبه‌های هم‌خانه‌ای!

با گسترش روزافزون ابزار‌های هوشمند و شبکه‌های اجتماعی، الگو‌های رفتاری خانواده‌ها دستخوش تغییر بنیادین شده و والدین میان دو چالش «ممنوعیت» و «رهاسازی» گرفتار شده‌اند.

کد خبر : 21928

در حالی که مرزهای فیزیکی با ظهور فناوری‌های دیجیتال کمرنگ شده، شکافی عمیق میان والدین و فرزندان در فضای مجازی در حال شکل‌گیری است.

با گسترش روزافزون ابزارهای هوشمند و شبکه‌های اجتماعی، الگوهای رفتاری خانواده‌ها دستخوش تغییر بنیادین شده و والدین میان دو چالش «ممنوعیت» و «رهاسازی» گرفتار شده‌اند. آیا تکنولوژی ابزاری برای نزدیکی خانواده‌ها است یا عاملی برای انزوای دیجیتال در نظر گرفته می‌شود.عصرِ صفحه نمایشبا ورود نسل آلفا (Alpha) به دنیای دیجیتال، مشاهدات نشان می‌دهد که مفهوم «بازی» و «تعامل اجتماعی» برای کودکان به کلی تغییر یافته است؛ گزارش‌ها از محیط‌های آموزشی و خانوادگی حاکی از آن است که حضور فیزیکی والدین در کنار فرزندان، لزوماً به معنای حضور عاطفی آن‌ها نیست.پدیده “Phubbing” یا همان بی‌توجهی به اطرافیان به دلیل کار با گوشی هوشمند، اکنون به یک چالش خانوادگی تبدیل شده است؛ جایی که فرزندان خود را در میان والدین، تنها می‌یابند.دو رویکرد متضاد: «سرسری» یا «مستبدانه»؟بررسی رفتار والدین در مواجهه با تکنولوژی، نشان‌دهنده دو طیف اصلی است که هر دو می‌توانند آسیب‌زا باشند.والدین رهاکننده؛ این دسته از والدین که با تصور اینکه «بچه خودش یاد می‌گیرد» یا به دلیل مشغله زیاد، هیچ نظارتی بر محتوای مصرفی فرزندان ندارند. این رفتار، راه را برای مواجهه با محتوای نامناسب، اعتیاد به بازی‌های ویدئویی و خطر سایبر باز می‌کند.والدین کنترل‌گر در مقابل، گروهی هستند که با رویکردی ممنوع‌کننده و سخت‌گیرانه برخورد می‌کنند؛ قطع ناگهانی اینترنت یا ضبط کردن گوشی، بدون آموزش مدیریت زمان، منجر به شورش‌های رفتاری، پنهان‌کاری و کاهش اعتماد میان کودک و والدین می‌شود.

تکنولوژی؛ تیغ دو لبه برای رشد شناختیکارشناسان حوزه روانشناسی کودک معتقدند که استفاده از فناوری اگر در قالب “Digital Parenting” (والدگری دیجیتال) و با برنامه‌ریزی باشد، می‌تواند ابزاری برای یادگیری باشد؛ اما زمانی که استفاده از دستگاه‌ها از حالت ابزار آموزشی به حالت «پرهیز از مواجهه با واقعیت» تبدیل شود، رشد مهارت‌های اجتماعی، همدلی و تمرکز در کودکان به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.راهکار: از «کنترل» به سمت «همراهی»گزارش‌های تحلیلی پیشنهاد می‌دهند که برای عبور از این بحران، والدین باید از نقش «پلیس دیجیتال» به نقش «راهنمای دیجیتال» تغییر وضعیت دهند.برخی از استراتژی‌های کلیدیایجاد مناطق بدون تکنولوژی؛ تعیین زمان‌ها یا مکان‌هایی (مانند میز ناهارخوری) که هیچ دستگاه هوشمندی در آن‌ها مجاز نیست.الگوسازی رفتاری؛ والدین نمی‌توانند از فرزند خود بخواهند کمتر از گوشی استفاده کند، در حالی که خودشان در تمام لحظات درگیر شبکه‌های اجتماعی هستند.آموزش سواد رسانه‌ای؛ به جای تمرکز بر «چه چیزی نباید ببیند»، باید به کودک آموزش داد که «چگونه محتوا را تحلیل کند» و با خطرات فضای مجازی چگونه برخورد کند.

سخن آخردر عصر دیجیتال، هدف نباید حذف تکنولوژی از زندگی کودکان باشد، بلکه هدف باید مدیریت هوشمندانه باشد.پیروزی در این میدان، نه در دست کسانی است که گوشی‌ها را می‌گیرند و می‌شکنند، بلکه در دست کسانی است که یاد می‌گیرند چگونه در کنار تکنولوژی، انسانی‌تر و نزدیک‌تر به هم بمانند.

منبع: فارس