وداع قرن

گزارش- گروه سیاسی 

هفته گذشته، جغرافياي سياسي خاورميانه و پایتخت‌های معنوی جهان تشیع، شاهد وقوع واقعه‌ای بی‌نظیر در تاریخ معاصر بودند. آیین‌های وداع و تشییع باشکوه رهبر شهید، حضرت امام آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، در شهرهای تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا به یکی از بزرگ‌ترین نمایش‌های اقتدار و بازدارندگی تمدنی بدل شد. این واقعه عظیم که در میانه یک جنگ ترکیبی همه‌جانبه رخ داد، تصویر ثبات حکمرانی در ایران را به رخ جهانیان کشید؛ به‌ویژه آنکه دشمن تصور داشت که پس از شهادت رهبر شهید نخ تسبیح کشور اداره کشور از هم گسیخته خواهد شد اما انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای به‌عنوان سومین رهبر معظم انقلاب اسلامی تمام رشته‌های دشمن را پنبه کرد و حضور پرشکوه مردم در مراسم وداع و تشییع نشان داد که پایداری ساختار سیاسی نظام در سخت‌ترین شرایط امنیتی همچنان پابرجاست. حضور پرشور ملت، نه‌تنها یک سوگواری ملی، بلکه رزمایش قدرت و پدافند اجتماعی عظیمی بود که اراده استوار ایران پس از جنگی نابرابر را به تصویر کشید.

تجدید عهد سران قوا با میراث فرمانده کل قوا

در نخستین گام از این حماسه تاریخی، مصلای امام خمینی (ره) تهران میزبان عالی‌رتبه‌ترین مقامات داخلی و خارجی بود. مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، غلامحسین محسنی‌اژه‌ای رئیس قوه قضائیه، و محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، در کنار رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و فرماندهان لشکری، نخستین کسانی بودند که پای پیکر مطهر فرمانده خود اشک ریختند. این حضور، نمادی از انسجام عمیق حاکمیت در دوران پس از جنگ و عبور موفق از بحران ترور بود. سران قوا بر این نکته صحه گذاشتند که گرچه فقدان معمار بازدارندگی ایران کار اداره کشور را دشوار کرده است، اما قدرت اجتماعی ملت، بار این مسئولیت را تعدیل کرده و اراده حاکمیت را برای بازسازی و پیشرفت در همه سطوح مضاعف ساخته است.

جغرافیای مقاومت

بخش مهمی از هویت این مراسم، قدردانی تمام‌عیار گروه‌های مقاومت منطقه از معمار اصلی این شبکه همبستگی بود. رهبران و نمایندگانی از سراسر جهان اسلام از جمله محمد اسماعیل درویش رئیس شورای رهبری حماس، زیاد نخاله دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، مجاهدان یمنی، کتائب حزب‌الله و حشدالشعبی عراق، در کنار هیئت‌هایی از فاطمیون افغانستان و جنبش‌های مبارز سوریه، لبنان و ترکیه در تهران حاضر شدند. این تجمع بی‌نظیر، تجسم عینی پیش‌بینی رهبر شهید در تغییر محاسبات منطقه پس از طوفان‌الاقصی بود. جبهه مقاومت با این حضور تشکیلاتی ثابت کرد که دکترین امنیت منطقه‌ای ایران، با ترور فرماندهان آسیب ندیده بلکه وارد فاز تهاجمی جدیدی علیه نظام سلطه شده است.

پکن و مسکو؛ پیام همبستگی شرکای راهبردی

در ابعاد بین‌المللی، حضور هیئت‌های بلندپایه از چین و روسیه، نشان‌دهنده شکست دکترین انزوای ایران در اوج تنش‌های نظامی بود. معاون رئیس کنگره ملی چین و دمیتری مدودف، نماینده ویژه ولادیمیر پوتین، با حضور در مصلای تهران به مقام رهبر شهید ادای احترام کردند. این حضور دیپلماتیک برجسته نشان داد که تعاملات راهبردی ایران با قدرت‌های شرق که همواره مورد تاکید امام خامنه‌ای بود، پابرجا و مستحکم باقی مانده و توازن قوا در هندسه نظم جدید جهانی، به سود تهران تغییر یافته است.

دیپلماسی همسایگی از قفقاز تا آسیای مرکزی

علاوه بر قدرت‌های بزرگ، سران و مقامات ارشد کشورهای همسایه شمالی و قفقاز نیز در این مراسم حضوری پررنگ داشتند. رهبران ملی و رؤسای‌جمهور ترکمنستان، تاجیکستان، گرجستان، ارمنستان و معاون رئیس‌جمهور ترکیه به همراه مقامات ازبکستان و بلاروس، پیام تسلیت ملت‌های خود را به تهران آوردند. این گسیل بی‌سابقه دیپلماتیک به پایتخت ایران، گویای این واقعیت سیاسی بود که جایگاه ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران در حوزه همسایگی و قفقاز غیرقابل‌حذف بوده و پیوندهای اقتصادی و امنیتی منطقه، حتی در شرایط جنگی گسسته نمی‌شود.

تلاقی نمادها؛ از بیت امام (ره) تا بیرق پیروان ادیان

جلوه‌های معنوی و انسجام‌بخش مراسم وداع، با حضور اعضای خانواده بنیان‌گذار انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره)، تکمیل شد و تداوم تاریخی راه اصیل انقلاب را به تصویر کشید. هم‌زمان، حضور پیروان و رهبران ادیان مختلف از اندونزی و تایلند گرفته تا هیئت‌های مذهبی از قلب اروپا، خصلت فراملی و الهام‌بخش اندیشه رهبر شهید را عیان کرد. از آنجا که هیچ هیئت دیپلماتیکی از دولت‌های اروپایی به دلیل مواضع خصمانه‌شان در جنگ دعوت نشده بود، حضور این اندیشمندان مذهبی مستقل غربی، نمادی از نفوذ عمیق فرهنگی انقلاب در توده‌های جهانی تلقی شد.

اشک و حماسه در پناه بیرق‌های سرخ لبنانی

هیئت‌های پرشمار لبنانی و خانواده‌های معظم شهدا، از جمله بیت شهید سیدحسن نصرالله، با حال و هوایی حماسی پذیرا و بدرقه‌کننده پیکر مطهر رهبر شهید بودند. این حضور، پاسخ وفادارانه‌ای به پیام شفاهی و تاریخی رهبر معظمی بود که در اوج آلام لبنان فرموده بودند «ما از شما جدا نیستیم». تشییع‌کنندگان لبنانی در کنار برادران ایرانی خود ثابت کردند که این خون‌های پاک، پیوند تمدنی تهران و بیروت را تا افق آزادی قدس تثبیت کرده است.

تثبیت حاکمیت ملی در گفتگوهای مرزی اقلیم کردستان

در حاشیه مراسم وداع، حضور نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق و گفتگوی ویژه او با محمدباقر قالیباف از اهمیتی استراتژیک برخوردار بود. در این دیدار، بر ناکامی توطئه آمریکا و رژیم صهیونیستی برای استفاده از خاک اقلیم علیه ایران تاکید شد. بارزانی با اشاره به رقم ۱۱ میلیارد دلاری تبادلات تجاری، صراحتاً اعلام کرد که اقلیم کردستان هرگز اجازه اقدام علیه امنیت ایران را نداده است؛ امری که نشان داد اقتدار بازدارنده ایران، همسایگان را به پایبندی به ثبات مرزی وادار ساخته است.

تقاطع بازیگران متعارض و ظرفیت میانجی‌گری ایران

یکی از شگفت‌انگیزترین و خیره‌کننده‌ترین صحنه‌های سیاسی در تهران، حضور هم‌زمان هیئت رسمی حکومت طالبان و احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان بود. این دو جریان متعارض که در داخل افغانستان در تقابل کامل قرار دارند، در مصلای تهران کنار یکدیگر به مقام رهبر شهید ادای احترام کردند. این رویداد بی‌نظیر، نشانه‌ای آشکار از ظرفیت بی‌بدیل دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران و اعتماد متقابل تمام جریان‌های منطقه‌ای به تهران به‌عنوان محور ثبات و حکمیت در غرب آسیا بود.

پیام سه‌ضلعی خلیج‌فارس و حضور نهادهای بین‌المللی

حضور مقامات ارشد عمان، قطر و قائم‌مقام وزارت خارجه عربستان سعودی در تهران، در شرایطی که پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه به دلیل ماجراجویی‌های واشنگتن در آماج حملات بازدارنده ایران قرار گرفته بود، گویای چرخش آشکار کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به سمت تفاهم با تهران بود. هم‌زمان، حضور دبیرکل سازمان همکاری شانگهای، دبیرکل گروه دی-۸ و نماینده سازمان همکاری اسلامی، وزن و اعتبار بین‌المللی ایران را در دوران پس از جنگ به رخ بدخواهان کشید.

زلزله در اتاق فکرهای غرب

شکوه بی‌نظیر این تشییع تاریخی که رسانه‌های غربی جمعیت آن بیش از20 میلیون نفر در تهران، قم، مشهد و کشورعراق تخمین زده بودند اتاق‌های فکر صهیونیستی و آمریکایی را شوکه کرد. رسانه‌هایی چون رویترز، فایننشال‌تایمز و خبرگزاری فرانسه صراحتاً اعتراف کردند که این تشییع میلیونی، نمایشی از نظم جدید منطقه‌ای و شکست ارزیابی‌های ترامپ و نتانیاهو از اراده ملت ایران است. اسکای‌نیوز این رویداد را یکی از بزرگ‌ترین تجمعات عمومی تاریخ معاصر خواند. توبیاس الوود، وزیر دفاع پیشین انگلستان، با انتقاد سخت از ماجراجویی کاخ‌سفید اعلام کرد که این جنگ نه‌تنها ایران را تضعیف نکرد، بلکه تئوری‌های نظامی آمریکا را در هم شکست و ایران اکنون در موقعیتی بسیار قدرتمندتر از گذشته قرار گرفته است؛ اعترافی که بازتاب‌دهنده شکست مطلق استراتژی ترور در ارزیابی پایداری پدیدار پدافند اجتماعی ایران بود.