اکنون وظیفه ما چیست؟

در شرایط حساس و سرنوشت‌ساز، مهم‌ترین آسیبی که یک ملت را تهدید می‌کند نه کمبود امکانات، بلکه تردید در تشخیص وظیفه است. بسیاری از بحران‌ها زمانی به بن‌بست تبدیل می‌شوند که جامعه میان «آنچه انجام داده» و «آنچه به دست آورده» دچار خلط شود. در چنین مواقعی، بازخوانی یکی از مهم‌ترین آموزه‌های امام خمینی (ره) می‌تواند راهگشا باشد.

امام خمینی (ره) پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸، در شرایطی که بخشی از جامعه از پایان جنگ تلخ و نگران بود، معیار روشنی برای قضاوت درباره عملکرد نیرو‌های انقلاب ارائه کردند. ایشان فرمودند:

«ملت ما تا آن روز که احساس کرد توان و تکلیف جنگ دارد به وظیفه خود عمل نمود و خوشا به حال آنکه تا لحظه آخر هم تردید ننمود. آن ساعتی هم که مصلحت بقای انقلاب را در قبول قطعنامه دید گردن نهاد، باز هم به وظیفه خود عمل کرده است. آیا از اینکه به وظیفه خود عمل کرده است نگران باشد؟»

این سخن، صرفاً درباره جنگ تحمیلی نبود؛ بلکه یک قاعده ماندگار برای همه بزنگاه‌های تاریخی انقلاب اسلامی است. امام معیار موفقیت را صرفاً پیروزی یا شکست ظاهری نمی‌دانستند، بلکه بر انجام تکلیف در زمان مناسب تأکید می‌کردند. تا زمانی که ادامه مقاومت و ایستادگی وظیفه بود، باید مقاومت می‌شد و هنگامی که مصلحت انقلاب در پذیرش قطعنامه تشخیص داده شد، همان پذیرش نیز انجام وظیفه بود.

بر اساس این منطق، وظیفه نیرو‌های انقلاب در هر شرایطی، تبعیت از تشخیص صحیح مصالح کشور و حرکت در چارچوب منافع ملی است. جامعه‌ای که به وظیفه خود عمل کرده باشد، نباید گرفتار احساس شکست، سرخوردگی یا نزاع‌های فرسایشی شود. نگرانی زمانی معنا دارد که از انجام وظیفه کوتاهی شده باشد، نه زمانی که یک ملت با همه توان خود در مسیر تکلیف گام برداشته است.

امروز نیز اگر تصمیمی در عرصه سیاست، امنیت، دفاع یا دیپلماسی بر اساس مصالح کشور و در چارچوب اصول نظام اتخاذ شود، وظیفه نیرو‌های مؤمن به انقلاب حمایت از اصل انسجام ملی و کمک به پیشبرد اهداف کشور است. ممکن است درباره روش‌ها و تاکتیک‌ها دیدگاه‌های متفاوتی وجود داشته باشد، اما آنچه نباید فراموش شود، حفظ وحدت، اعتماد عمومی و پرهیز از دوقطبی‌های آسیب‌زا است.

درس بزرگ پیام امام این است که نباید نتیجه‌گرایی مطلق جای تکلیف‌گرایی عاقلانه را بگیرد. ملت ایران در دوران دفاع مقدس ثابت کرد که تا آخرین لحظه ایستادگی می‌کند و هرگاه مصلحتی بزرگ‌تر اقتضا کند، با همان صلابت تصمیم جدید را نیز می‌پذیرد. ارزش یک ملت در این است که در هر دو میدان، یعنی میدان مقاومت و میدان تدبیر، به وظیفه خود عمل کند؛ بنابراین پاسخ پرسش «اکنون وظیفه ما چیست؟» را می‌توان در همان کلام تاریخی امام یافت: وظیفه ما تشخیص درست، حمایت از مصالح کشور، حفظ انسجام ملی، پرهیز از تردیدآفرینی و عمل صادقانه به تکلیف است. ملتی که به وظیفه خود عمل کرده باشد، دلیلی برای نگرانی ندارد؛ زیرا بزرگ‌ترین پیروزی، وفاداری به مسئولیت تاریخی و ملی خویش است. نویسنده: علی حسن حیدری