درس ۱۵ خرداد برای امروز

تاریخ سیاسی معاصر ایران نماد پیوستگی اراده مردمی و قدرت ملی است. قیام خونین ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، به عنوان حرکتی خودجوش و مستقل علیه لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، نه تنها چهره به ظاهر مذهبی رژیم پهلوی را مخدوش و ابهت پوشالی شاه را در هم شکست، بلکه بذرهای اولیه انقلاب اسلامی را در دل ملت کاشت؛ جنبش مردمی 15 خرداد، برخلاف تحرکات گذشته که به نفع قدرت‌های خارجی مصادره می‌شد، تکیه بر اصالت درون‌مایه دینی داشت که منجر به آشتی و پیوند میان حوزه و دانشگاه شد به گونه‌ای که یخ‌های بی‌اعتمادی میان نخبگان آب شد و جایش را به انسجام ملی داد؛ این واقعه هوشیارکننده به رهبری شجاعانه امام خمینی (ره)، ماهیت سکوت ناشی از تقیه را تغییر داد و با حضور فعال اقشار مختلف از جمله زنان مسلمان، به الگویی تمام‌عیار از مشارکت اجتماعی بدل شد.

الگویی که تا به همین امروز زنده است؛ هر چند امروزه اقتدار ملی در هم‌افزایی سه ضلع حیاتی «میدان» «دیپلماسی» و «خیابان» تجلی یافته است؛ اما در این شب‌های آتش‌بس همانگونه که رهبر معظم انقلاب فرمودند:«حضور شما مردم، در نتیجه مذاکرات تاثیردارد»؛ همانند قیام 15خرداد مردم به مثابه سپر اجتماعی در برابر زیاده‌خواهی‌های دشمنان و طاغوتیان ایستادگی کرده است؛ نتیجه این حضور مداوم و حماسه‌آفرین مردم در خیابان‌های کشور، پیام آشکاری از تاب‌آوری جمعی را به جهان مخابره می‌کند که مستقیماً ادعای رسانه‌های غربی مبنی بر انزوای ایران را باطل ساخته و قدرت چانه‌زنی دیپلماسی را ارتقا می‌دهد.

ارتباط وثیق میان حماسه ۱۵ خرداد و مختصات امروز جامعه در مفهوم «بازدارندگی مردم‌پایه» نهفته است. همان‌طور که در سال ۱۳۴۲ خشم شعله‌ور خیابان‌ها در پاسخ به دستگیری رهبر دینی، به روایت مطبوعات خارجی نظیر دی‌ولت و الاهرام، پایه‌های استبداد را لرزاند؛ امروز نیز حضور آگاهانه ملت در صحنه، مکمل توفیقات موشکی و پهپادی میدان است. درس بزرگ این استمرار تاریخی، تکیه بر الگوی مردم‌سالاری دینی و تقویت پیوند حوزه و دانشگاه در مسیر نهضت نرم‌افزاری است. تجربه عهدشکنی دولت‌های مدعی دموکراسی در قبال قیام ۴۲ و سکوت امروز آنان در برابر جنایات آمریکا و رژیم صهیونی به مردم ایران، ثابت می‌کند که تکیه بر توان بومی و مقاومت ملی، تنها راه صیانت از استقلال است. نسل امروز با درک این ابعاد و از طریق جهاد تبیین، درمی‌یابد که آینده این مرز و بوم نه فقط در انبار مهمات، بلکه در چرخه فضیلت‌مند اتحاد جامعه، هوشیاری میدان و تحرک دیپلماتیک رقم می‌خورد؛ مسیری که از خون شهدای ۱۵ خرداد آغاز شد و امروز به بازدارندگی تمدنی رسیده است.