تشدید جنگ | تلاقی سه خطر پیش‌روی نتانیاهو در جبهه لبنان

درحالی که میانجیگران منطقه‌ای و بازیگران مهم بین‌المللی تلاش می‌کنند با توقف جنگ در خلیج فارس از تداوم این بحران دامنه‌دار جلوگیری کرده و ثبات را به منطقه بازگردانند، ماشین جنگ رژیم صهیونیستی همچنان در مسیر آشوب‌آفرینی و بحرانسازی بدون توقف در حال حرکت است. در این چارچوب، برخلاف روندهای سیاسی موجود که به سمت کاهش تنش و تثبیت آتش‌بس حرکت می‌کند، تل‌آویو نه ‌تنها از شدت حملات خود نکاسته بلکه بر دامنه عملیات نظامی در جبهه لبنان افزوده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی روز سه‌شنبه اعلام کرد که اسرائیل تصمیم به تشدید عملیات نظامی در لبنان گرفته است. او مدعی شد که ارتش اسرائیل با نیروهای گسترده در حال فعالیت در خاک لبنان است، شماری از مواضع راهبردی را تحت کنترل دارد و در حال تقویت منطقه امنیتی در مرزهای شمالی است، موضعی که نشان ‌دهنده تداوم رویکرد نظامی تل‌آویو و بی‌اعتنایی آن به تلاش‌ها برای برقراری آرامش در منطقه است. حتی بر اساس گزارشها، ارتش اشغالگر همچنین به ساکنان 13 شهرک در جنوب لبنان اخطار تخلیه فوری صادر کرده است.

این تشدید تنش قبل از دور جدید مذاکرات بین لبنان و رژیم صهیونیستی تحت نظارت آمریکا صورت می‌گیرد که نشان می‌دهد تل‌آویو قصدی برای امتیاز دادن در میدان دیپلماسی را نداشته و اساساً همانگونه که حزب‌الله درباره خطرات ورود دولت عون به تله مذاکرات مستقیم با رژیم برای ثبات داخلی لبنان هشدار می‌دهد، دبپلماسی برای صهیونیست‌ها لبه دیگر شمشیر عملیات نظامی محسوب می‌شود.

محاسبات مقاومت از ابتدا بر این مبنا شکل گرفته که تنها راه آزادسازی، بازدارندگی و وادار کردن دشمن به عقب‌نشینی، تکیه بر قدرت رزمندگان در میدان نبرد است، نه وعده‌های سیاسی یا توافقاتی که تل‌آویو هرگز به آنها پایبند نبوده است.

بنابراین، مقاومت بی توجه به وعده و وعیدهای سیاسی تمام توان خود را بر مقابله با پیشروی‌ها و دور جدید عملیات نظامی رژیم قرار داده زیرا آن را اقدامی بسیار خطرناک در مسیر بر هم زدن ثبات داخلی لبنان می‌بیند.

با این حال، با نگاهی به تحولات اینگونه به نظر می‌رسد که موج تازه حملات ارتش صهیونیستی بیش از آنکه نشانه قدرت و برتری میدانی آن در جنگ با مقاومت باشد، باید آن را بازتابی از وضعیت دشوار و پیچیده‌ای دانست که تل‌آویو با آن روبه‌رو است؛ از بحران‌های داخلی و فشارهای سیاسی بر کابینه نتانیاهو گرفته تا تحولات لبنان و تغییرات شتابان در معادلات منطقه‌ای، صهیونیستها را به سمت تشدید بحران سوق داده است.

ازاینرو، تشدید حملات اخیر تل‌آویو بیش از آنکه حامل پیام اقتدار باشد نشانه‌ای از نگرانی، سردرگمی و تلاش برای فرار از بن‌بست‌های سیاسی و امنیتی موجود است.

انحلال پارلمان؛ نتانیاهو در گرداب داخلی 

نخست اینکه تعیین دور جدیدی از پیشروی‌های نظامی در عمق خاک لبنان در حالی است که در داخل سرزمینهای اشغالی، نتانیاهو در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع حیات سیاسی خود قرار دارد.

در شرایطی که این رژیم به انتخابات پارلمانی ماه نوامبر نزدیک می‌شود و کنست نیز اخیراً به انحلال خود رأی داده، موقعیت دولت او بیش از هر زمان دیگری متزلزل شده است. شکاف در ائتلاف حاکم، فشار مخالفان و کاهش اعتماد عمومی، نخست‌وزیر را در وضعیتی دشوار قرار داده که برای عبور از آن، بار دیگر به ابزار امنیتی و نظامی متوسل شده است.

نتانیاهو به خوبی می‌داند که هر زمان فضای سیاسی داخلی علیه او سنگین‌تر می‌شود، فعال نگه داشتن جبهه‌های خارجی می‌تواند افکارعمومی صهیونیستی را از بحران‌های داخلی منحرف کند و نوعی انسجام سیاسی و امنیتی پیرامون کابینه‌اش ایجاد کند.

بنابراین، حفظ تنش در مرزهای لبنان و ادامه درگیری با حزب‌الله، برای او فقط یک پرونده نظامی نیست بلکه ابزاری سیاسی برای مدیریت بحران داخلی و تمدید بقای دولتش محسوب می‌شود. اساساً پس از عصبانیت برخی چهر‌ه‌های تندرو کابینه، همانند بن گویر وزیر امنیت داخلی رژیم از پذیرش آتش بس در جبهه غزه، جنگ در لبنان یکی از راه‌های نتانیاهو برای راضی نگه داشتن آنها بود.

شکست توطئه خلع سلاح مقاومت از طریق دولت لبنان

تحولات داخلی لبنان نیز از دیگر مؤلفه‌هایی است که رژیم صهیونیستی را به ادامه جنگ‌افروزی و تحقق اهدافش تحریک می‌کند. نتانیاهو در ماه‌های گذشته تلاش کرد از مسیر فشارهای سیاسی و مذاکرات، دولت لبنان را به پذیرش خواسته‌های تل‌آویو به‌ویژه در موضوع خلع سلاح حزب‌الله وادار کند اما این پروژه نه در میز مذاکره به نتیجه رسید و نه در فضای داخلی لبنان.

تلاش برای افزایش فشار سیاسی بیروت بر حزب‌الله و ایجاد تفرقه داخلی در لبنان نیز دستاورد ملموسی برای دولت نتانیاهو در پی نداشت و همین ناکامی‌ها باعث شده تل‌آویو بار دیگر به گزینه تشدید حملات نظامی بازگردد، با این تصور که بتواند آنچه را که در عرصه دیپلماسی نتوانست محقق کند در میدان نبرد به دست آورد. 

برخی تحلیلگران نیز معتقدند که حملات اسرائیل بیش از آنکه نشانه برتری راهبردی باشد، بازتابی از بن‌بست سیاسی و امنیتی تل‌آویو در پرونده لبنان است. «علی حیدر» تحلیلگر لبنانی در گفتگو با الجزیره تاکید کرد:«دلیل واقعی این تشدید تنش‌ها این احساس اسرائیل است که در بند و زنجیر است، زیرا نه قادر به مقابله با حملات مقاومت است که روزانه در حال افزایش است و نه می‌تواند عقب‌نشینی کند زیرا این یک شکست استراتژیک بزرگ خواهد بود و بنابراین سعی می‌کند در سطح وجهه خود به دستاوردی دست یابد».

نگرانی از توافق تهران- واشینگتن

در کنار این مسائل، تحولات منطقه‌ای نیز در تشدید رفتارهای تل‌آویو نقش مهمی ایفا می‌کند. گزارشها درباره پیشرفت گفتگوهای ایران و آمریکا و دستیابی دو طرف به تفاهمات اولیه درباره برخی مسائل مورد اختلاف، نگرانی آشکاری در تل‌آویو ایجاد کرده است. نتانیاهو نگران است که هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن به قدرتگیری بیشتر محور مقاومت در منطقه و تثبیت آتش‌بس در جبهه‌ لبنان منجر شود. ایران یکی از شروط و خطوط اصلی توافق را توقف جنگ در همه جبهه‌ها بویژه لبنان اعلام کرده و در این میان برخی خبرها از تنش میان نتانیاهو و ترامپ درباره این موضوع حکایت دارد.

در چنین فضایی، نتانیاهو و جریان‌های تندرو در کابینه او تلاش دارند با تشدید تنش در جبهه شمالی، مسیر هرگونه توافق منطقه‌ای را پیچیده‌تر کنند. اصرار مکرر او بر اینکه «پرونده لبنان ارتباطی به مذاکرات با ایران ندارد» نیز در همین چارچوب قابل فهم است. تل‌آویو می‌خواهد این پیام را مخابره کند که در موضوع لبنان، مستقل از هر تحول دیپلماتیک منطقه‌ای عمل خواهد کرد و حاضر به عقب‌نشینی نیست.

لقمه گلوگیر لبنان 

هرچند نتانیاهو همچون گذشته تلاش دارد با تکیه بر قدرت نظامی، اهداف اشغالگرانه خود را در لبنان و منطقه پیش ببرد اما تحولات ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که ادامه این سیاست جنگ‌طلبانه سرانجام مطلوبی برای سرزمین‌های اشغالی به همراه نخواهد داشت.

علی حیدر در این زمینه درباره پیامدهای امنیتی اقدامات تنش‌زای تل‌آویو گفت:«این تهاجمات دامنه استقرار ارتش اشغالگر در جنوب لبنان را گسترش می‌دهد و در نتیجه آشکار کردن غافلگیری‌های جدید را برای مقاومت آسان‌تر می‌کند. از اینرو، مقاومت ممکن است از دستاوردهای جدید در میدان رونمایی کند، زیرا ما را به استفاده تدریجی از کارت‌های تاکتیکی خود در طول جنگ عادت داده است».

به گفته این تحلیلگر لبنانی، «یکی از شگفتانه‌های حزب‌الله ممکن است این باشد که از پهپادهایی با برد۵۰ کیلومتر رونمایی کند که تاکنون از پهپادهای با برد ۳۰ کیلومتر رونمایی نکرده بود».

لازم به اشاره است که حزب‌الله در هفته‌های اخیر با بهره‌گیری از پهپادهای مجهز به فیبر نوری، توانسته معادلات میدان نبرد با رژیم اشغالگر را دستخوش تغییر کند. این پهپادهای کم‌هزینه ضربات قابل توجهی به نیروهای صهیونیستی وارد کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که نظامیان اسرائیلی تنها راه در امان ماندن از حملات این سلاح‌های کوچک را عقب‌نشینی و ترک میدان نبرد می‌دانند.

در همین راستا، رسانه‌های عبری نیز اخیراً اذعان کرده‌اند که ارتش اسرائیل برای کاهش تلفات ناشی از حملات پهپادی حزب‌الله، از برخی مناطق جنوب لبنان عقب‌نشینی کرده است. همچنین مقامات و تحلیلگران اسرائیلی اعتراف می‌کنند که در شرایط کنونی راهکار مؤثری برای مقابله با این پهپادها در اختیار ندارند و به همین دلیل متحمل خسارات و تلفات قابل توجهی در میدان نبرد شده‌اند.