عمان، هدف جدید جنگ ترامپ! تشدید بی اعتمادی در مسقط به واشنگتن

تبیین:

«دونالد ترامپ»، در زمان رقابت‌های انتخاباتی مخالفان خود را حامیان جنگ‌طلبی معرفی می‌کرد و آن‌ها را متهم می‌کرد که آمریکا را در انواع جنگ‌های خارجی از جمله جنگ جهانی سوم گرفتار خواهند کرد. حالا اما ترامپ به عنوان رئیس جمهور مستقر آمریکا در کاخ سفید، با فهرست بلندبالایی از کشورها روبروست که یا به آن‌ها حمله کرده و یا تهدید به حمله کرده است.

ترامپ روز چهارشنبه مورد جدیدی به فهرست کشورهای تهدید شده به جنگ را اضافه کرد و مدعی شد که اگر عمان به همراه ایران تلاش کند تنگه هرمز را کنترل کند، به این کشور حمله خواهد کرد . ترامپ در جلسه کابینه کاخ سفید گفت: «عمان هم مثل بقیه رفتار خواهد کرد، وگرنه مجبوریم آنها را منفجر کنیم.»

عمان پانزدهمین کشوری است که ترامپ در طول دو دوره ریاست جمهوری خود یا تهدید به حمله کرده یا احتمال حمله را باز گذاشته یا واقعاً به آن حمله کرده است.

رئیس جمهور آمریکا تاکنون در این دوره ریاست جمهوری خود در هفت کشور شامل ایران، عراق، نیجریه، سومالی، سوریه، ونزوئلا و یمن حملاتی انجام داده است. او پیش از این در دوره اول ریاست جمهوری خود به برخی از این کشورها نیز حمله کرده بود. این آمار حتی شامل حملات به قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب و اقیانوس آرام نمی‌شود که نزدیک به ۶۰ کشتی را هدف قرار داده و بیش از ۱۹۰ نفر را کشت.

ترامپ همچنین در این دوره ریاست جمهوری خود هفت کشور دیگر را تهدید به حمله کرده یا احتمال حمله را مطرح کرده است: کانادا، کلمبیا، کوبا، گرینلند (که بخشی از دانمارک است)، مکزیک، پاناما و اکنون عمان. او در دوره اول ریاست جمهوری خود مکزیک و کره شمالی را نیز تهدید به حمله نظامی کرده بود.

بخشی از این موضوع را می‌توان با پذیرش «نظریه مرد دیوانه» توسط ترامپ در سیاست خارجی توضیح داد. به عبارت دیگر، او دوست دارد خود را غیرقابل پیش‌بینی جلوه دهد و معتقد است که این امر باعث می‌شود دشمنان خارجی بیشتر در برابر خواسته‌های او سر تعظیم فرود آورند. در عین حال این رفتار ترامپ نشان دهنده نگرشی به شدت جنگ طلبانه از سوی او هم است که امسال به دو کشور (ایران و ونزوئلا) حمله کرده و به نظر می‌رسد در حال بررسی حمله به کشور سوم (کوبا) است.

جنگ  طلبی ترامپ به روایت آمار

برخی از داده‌های مرتبط با جنگ طلبی رئیس جمهور آمریکا به شرح ذیل است:

۱ از ۱۳ کشور: ترامپ تاکنون به ۱۵ کشور از تقریباً ۲۰۰ کشور جهان تهدید یا حمله کرده است.

۱ نفر از ۱۱ نفر: کشورهای مورد حمله یا تهدید واقع شده از سوی ترامپ، از هر ۱۱ نفر جمعیت جهان، یک نفر را در خود جای داده‌اند. این یعنی از هر ۱۱ نفر روی کره زمین، یک نفر حداقل تا حدودی نگران این بوده است که ترامپ بتواند حمله نظامی به کشورش را آغاز کند.

۵ کشور خاورمیانه: ترامپ اکنون تنها پنج کشور را در خاورمیانه تهدید یا هدف قرار داده است. این یعنی پنج کشور از مجموع کمتر از 20 کشور در خاورمیانه.

۴ قاره: تهدیدها و حملات ترامپ شامل کشورهایی در چهار قاره از شش قاره پرجمعیت جهان شامل آفریقا، آسیا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی شده است. او همچنین از نظر فنی یک کشور اروپایی در دانمارک را تهدید کرده است، البته با صحبت در مورد تصرف قلمرو آن در آمریکای شمالی.

۵ هدف بالقوه برای امپریالیسم: از ۱۵ کشوری که ترامپ به آنها حمله یا تهدید به حمله کرده است، ترامپ پنج کشور را به عنوان کشورهای احتمالی ملحق شده به ایالات متحده معرفی کرده است: کانادا، کوبا، گرینلند، پاناما (به طور خاص، کانال پاناما) و ونزوئلا.

تهدید به جنگ علیه سوئیس خاورمیانه

تهدیدات دولت ترامپ علیه عمان، متحد دیرینه آمریکا و کشوری که به خاطر سیاست خارجی بی طرفانه‌اش به عنوان «سوئیس خاورمیانه» شناخته می‌شود، به شدت در کانون توجه ژئوپلیتیک قرار داده است.

عمان که در ساحل جنوب شرقی شبه جزیره عربستان و در امتداد تنگه استراتژیک هرمز رو به روی ایران قرار دارد، به عنوان یک میانجی کلیدی در بحران‌های منطقه‌ای، از جمله جنگ علیه ایران شناخته می‌شود.

«اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری آمریکا هم مانند ترامپ هشدار داد که اگر عمان به ایران در ایجاد سیستم عوارض‌گیری در تنگه هرمز کمک کند، ایالات متحده تحریم‌های «تهاجمی» علیه این کشور اعمال خواهد کرد.

تحلیلگران ژئوپلیتیک گفته‌اند که تهدیدهای ایالات متحده علیه عمان، شریک اقتصادی و امنیتی نزدیک واشنگتن، نشان‌دهنده تغییر بسیار غیرمعمول در موضع‌گیری واشنگتن است.

برایان کاتولیس، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه مستقر در واشنگتن گفته است که عمان به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در ضلع غربی تنگه هرمز، نقش مهمی در این تنگه ایفا می‌کند.

کاتولیس گفت: «تهدیدهای ترامپ علیه عمان نشانه‌ای از ناامیدی و استیصال او از ناتوانی‌اش در دستیابی به نتایجی است که در ایران به آن امیدوار بود. این نمونه دیگری از دیپلماسی نمایشی او و استفاده از قدرت ترول است که بعید است چیزی بیش از کلمات باشد.»

یک کارشناس آمریکایی نیز گفته است که با هشدار ترامپ علیه عمان،  این اولین بار بود که آمریکا یک کشور شورای همکاری خلیج فارس را تهدید به حمله نظامی می‌کرد.

بی اعتباری ائتلاف با آمریکا

به نظر می‌رسد که پس از تهدید صریح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر اعمال تحریم یا حتی اقدام نظامی علیه عمان در صورت همکاری با ایران برای دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز، روابط عمان و آمریکا وارد فاز بی‌اعتمادی شدید شده است.

به گفته تحلیل‌گران عمان نسبت به ثبات روابط و قابل پیش‌بینی بودن آمریکا در سیاست منطقه‌ای خود دچار تردید شده است.

این وضعیت باعث شده عمان همزمان به دنبال حفظ روابط دیپلماتیک با ایران و جلوگیری از تنش مستقیم با آمریکا باشد، در حالی که اعتماد متقابل کاهش یافته است. در واقع تهدید مستقیم ترامپ، عمان را در موقعیتی حساس قرار داد: میان فشار آمریکا و ضرورت همکاری منطقه‌ای با ایران، بی‌اعتمادی به سیاست آمریکا در میان عمانی‌ها عمیق شده و فضای دیپلماسی منطقه‌ای پیچیده‌تر گردیده است.

در عمان نیز واکنش‌های زیادی به تهدیدات ترامپ وجود داشته و «حاتم الطائی»، نویسنده و تحلیلگر و سردبیر روزنامه عمانی الرؤیه، اظهارات ترامپ را به گرفتار شدن رئیس جمهور آمریکا در بحران عمیق و پیچیده، مرتبط دانست. وی بیان کرد که رئیس جمهور آمریکا قادر به جنگیدن و باز کردن تنگه هرمز نیست و بیشتر کشورهای عربی به درخواست او برای «عادی‌سازی مجانی و اجباری [روابط با رژیم صهیونیستی]» پاسخ منفی داده‌اند. الطائی با اعتقاد به اینکه اظهارات ترامپ به موضوع عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی مربوط می‌شود، افزود که با توجه به امتناع کشورهای عربی از مشارکت در فرآیندی که مواضع علنی آنها را نادیده می‌گیرد، ترامپ شکست خود را در تصویب «توافق ابراهیم» ابراز کرد.

همچنین، «علی بن مسعود المعشنی» استاد دانشگاه عمان، معتقد است که سیاست‌های تحریک‌آمیز آمریکا علیه ایران و همچنین گروه های مقاومت نقش داشته است. «سیف المعماری» استاد دانشگاه نیز معتقد است که اظهارات توهین‌آمیز ترامپ نسبت به عمان پس از تلاش‌های مکرر برای به حاشیه راندن نقش عمان و کم‌اهمیت جلوه دادن موضع آن در برابر جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران صورت گرفته است.