«پروژه آزادی» در باتلاق هرمز

تبیین:

در حالی بیش از دوماه از انسداد تنگه هرمز سپری می‌شود که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با هوشمندی راهبردی و بازدارندگی همه‌جانبه، عملاً گلوگاه حیاتی انرژی جهان را در مشت خود فشرده‌اند. در تازه‌ترین نمونه از درماندگی تاکتیکی واشنگتن، ادعای پوچ فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) مبنی بر هدف قرار دادن شش قایق تندروی ایرانی با واکنش قاطع منابع میدانی روبرو شد؛ به گونه‌ای که تحقیقات محلی نشان می‌دهد هیچ‌یک از شناورهای رزمی سپاه مورد اصابت قرار نگرفته است؛ آنچه روی داده، حمله به دو قایق کوچک حامل بار مردم عادی بوده که از «خصب» در سواحل عمان به سوی سواحل ایران در حرکت بودند. نیروهای آمریکایی با شلیک مستقیم به این قایق‌های غیرنظامی، ضمن منهدم کردن کامل آنها، پنج تن از سرنشینان بی‌گناه را به شهادت رساندند. این اقدام که در چارچوب حقوق بین‌الملل و قواعد دریانوردی جنگی به هیچ وجه قابل توجیه نیست، ابعاد تازه‌ای از ناامیدی واشنگتن را در مواجهه با اراده فولادین ملت ایران به نمایش گذاشته است. آمریکایی‌ها که در خلیج همیشه فارس از قدرت بازدارندگی ایران به تنگ آمده‌اند، اکنون به قایق‌های کوچک حمل بار که هیچ سنخیتی با عملیات نظامی ندارند، حمله می‌کنند تا «خودی» نشان دهند.

بمب اتم ایران!

بیش از دو ماه از بسته ماندن تنگه هرمز می‌گذرد؛ واقعیتی که تحلیلگران غربی آن را نه یک محاصره اقتصادی ساده، بلکه به تعبیر خودشان «بمب اتم ایران» توصیف می‌کنند؛ بسته ماندن این آبراه استراتژیک هزینه‌های سنگین و ملموسی بر پیکره اقتصاد آمریکا و متحدانش تحمیل کرده است: افزایش بی‌سابقه بهای انرژی، جهش نرخ بیمه نفتکش‌ها، اختلال عمیق در زنجیره تأمین جهانی و تشدید رکود تورمی در غرب، تنها گوشه‌ای از این هزینه‌هاست. با این همه، آنچه واشنگتن را بیش از هر عامل دیگری به ستوه آورده، ماهیت بازدارنده این اقدام است؛ نه یک کنش تهاجمی صرف، بلکه واکنشی حساب‌شده به تجاوزات مستمر آمریکا و رژیم صهیونی. رهبر معظم انقلاب اسلامی به‌روشنی ترسیم کرده‌اند که فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز در حال رقم خوردن است و این طلیعه نظم جدید منطقه و جهان خواهد بود. در چنین فضایی، هرگاه تهدید خارجی از میان برداشته شود، اهرم ایران نیز قابل بازتعریف خواهد بود، اما هرگز به دوران پیشین باز نخواهد گشت.

«پروژه آزادی» در باتلاق هرمز

هفته گذشته، دونالد ترامپ در اقدامی تبلیغاتی-سیاسی، از اجرای «پروژه آزادی» در تنگه هرمز خبر داد؛ طرحی که به ادعای او قرار بود عبور امن کشتی‌ها را از این آبراه فراهم کند. اما واقعیت میدانی بار دیگر ثابت کرد که هیاهوی رسانه‌ای کاخ سفید در برابر ایستادگی تمام‌قد نیروهای مسلح ایران رنگ می‌بازد. از همان ساعات اولیه، شلیک هشدار نیروهای دریایی ایران، تمامی کشتی‌هایی را که به امید وعده‌های توخالی ترامپ قصد عبور داشتند، وادار به عقب‌نشینی کرد. روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی نوشت: « کشتی‌ها با حرف ترامپ از تنگه هرمز عبور نمی‌کنند و شرکت‌ها برای اعزام کشتی‌های خود به تنگه هرمز تردید دارند و برخی می‌گویند پیشنهاد آمریکا برای متقاعدکردن آنها کافی نیست.» روزنامه «تلگراف» نیز با صراحت بیشتری اعلام کرد:« کشتیرانی دنیا برای عبور از تنگه هرمز به طرح ترامپ اعتماد نکرده است. به نوشته این رسانه  حتی با اسکورت نظامی، بسیاری از مالکان کشتی حاضر به عبور نیستند؛ زیرا خطرات عملیاتی و هزینه‌های بیمه همچنان بالاست و تا زمانی که تهدید ایران کاهش نیابد، بازگشت عادی تجارت از این مسیر بعید به نظر می‌رسد.» ترامپ که ناچار شده بود توقف این پروژه را اعلام کند، در بیانیه‌ای آمیخته با ادعاهای کذب مدعی شد: «بر اساس درخواست پاکستان و دیگر کشورها و با توجه به موفقیت نظامی چشمگیری که به دست آوردیم، به توافق متقابل رسیدیم که محاصره باقی بماند اما پروژه آزادی برای مدت کوتاهی متوقف شود.» این روایت در حالی منتشر می‌شود که هیچ مقام پاکستانی چنین درخواستی را تأیید نکرده و به روشنی مشخص است که ترامپ قصد دارد سرپوشی بر شکست تحقیرآمیز خود بگذارد.

عقب‌نشینی ناوشکن‌های آمریکایی

تازه‌ترین تحولات میدانی در هفته گذشته بار دیگر ثابت کرد که هرمز در مشت ایران است. بر اساس اطلاعیه رسمی ارتش جمهوری اسلامی، دو ناوشکن آمریکایی که با خاموش کردن رادارهای خود در دریای عمان قصد نزدیک شدن به تنگه هرمز و ورود به خلیج فارس را داشتند، بلافاصله پس از روشن کردن رادار، کشف و با اخطار رادیویی مواجه شدند. نیروهای دریایی ارتش ایران با شلیک تیر اخطار، موشک‌های کروز، راکت و پهپادهای رزمی در حوالی شناورهای دشمن، اعلام کردند هرگونه تلاش برای ورود به تنگه هرمز نقض آتش‌بس تلقی شده و با واکنش قاطع مواجه خواهد شد. ناوشکن‌های آمریکایی در برابر این هشدار صریح و آتش بازدارنده، چاره‌ای جز عقب‌نشینی ندیدند. همزمان، پایگاه خبری «آکسیوس» به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که عملیات اعلام‌شده واشنگتن قرار نیست شامل اسکورت مستقیم و دائمی کشتی‌ها باشد و ناوهای آمریکایی صرفاً در «مجاورت» مسیرها حضور خواهند داشت؛ این اذعانی تلویحی به ناتوانی عملیاتی در برابر توانمندی‌های نیروهای مسلح ایران است. در مقابل، فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتم‌الانبیا (ص) با لحنی قاطع تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز در اختیار کامل ایران است و هرگونه تردد امن، صرفاً در چارچوب هماهنگی با نیروهای مسلح امکان‌پذیر خواهد بود. ناخدای یکی از نفتکش‌های متوقف‌شده در خلیج فارس در گفت‌وگو با یک منبع رصد دریایی تصریح کرده: «سیاستمداران روی هوا حرف می‌زنند و هیچ نفتکشی جرات عبور از هرمز خارج از ضوابط ایران را ندارد»؛ جمله‌ای که به روشنی بازتاب‌دهنده واقعیت انکارناپذیر ناتوانی آمریکا در تغییر معادلات قدرت در این منطقه حساس است.

در پایان اینکه مجموعه این تحولات نشان می‌دهد تلاش آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز، در مقطع کنونی، محکوم به شکست است. از یک ‌سو، توان بازدارندگی و اشراف اطلاعاتی و عملیاتی ایران بر این گذرگاه، امکان هرگونه اقدام را از بین برده و از سوی دیگر، بی‌اعتمادی بازیگران اقتصادی و دریایی به تضمین‌های امنیتی ترامپ، عملاً اجرای هرگونه طرح عملیاتی را با مشکل مواجه کرده است. بر این اساس، می‌توان گفت طرح جدید آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز نیز همچون تلاش‌های پیشین، در معرض شکست قرار دارد. تنگه هرمز همچنان در کنترل ایران است و قرار هم نیست شرایط این گذرگاه راهبردی دنیا به پیش از آغاز جنگ 40 روزه بازگردد؛ واقعیتی که ترامپ نمی‌خواهد قبول کند اما اغلب کشورهای دنیا آن را پذیرفته‌اند.