عراقچی در مسکو | پیام حضور وزیرخارجه ایران در کاخ پوتین چیست؟

روز دوشنبه روس‌ها یک مهمان ویژه داشتند، مهمانی از ایران. براساس گزارش‌ها روز، دوشنبه، «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران در جریان سفر خود به روسیه با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور این کشور، و شماری از مقامات ارشد روس در مسکو دیدار و گفت‌وگو کرد. اسپوتنیک گزارش داده است که «ولادیمیر پوتین»، رئیس جمهور روسیه در جریان این دیدار به عباس عراقچی گفته است که روسیه هر کاری را که منافع ایران و سایر کشورهای منطقه تامین کند، برای برقراری صلح در خاورمیانه در اسرع وقت انجام خواهد داد. پوتین همچنین گفته است که روسیه امیدوار است مردم ایران بر این دوره دشوار غلبه کنند و صلح در کشور حاکم شود.

در این دیدار نیز وزیر خارجه ایران تاکید کرده است که روابط بین روسیه و ایران که نمایانگر مشارکت استراتژیک است، تقویت خواهد شد. وی همچنین تاکید کرد که رهبر معظم انقلاب و رئیس جمهور پزشکیان بهترین آرزوهای خود را به پوتین ابلاغ کردند.

سفر عراقچی به روسیه در میانه افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا همزمان با برقراری آتش بس صورت گرفته است. از این منظر این سفر مورد توجه ناظران و کارشناسان قرار گرفته و برای بسیاری اکنون این سوال مطرح است که سفر وزیرخارجه ایران به روسیه همزمان با آتش بس شکننده با آمریکا به چه معناست.

دکتر «حمیدرضا غلامزاده»، کارشناس مسائل بین الملل در تهران و مسئول امور بین الملل شهرداری تهران در گفتگو با الوقت درباره منافع مشترک تهران و مسکو همزمان با ادامه تنش‌ها با واشنگتن اظهار داشت: «هم برای تهران و هم برای مسکو منافع مشترک بسیاری می‌توان متصور بود و این منافع در برخی حوزه‌ها و در برخی مقاطع میدانی می‌شود، مانند عملیات مشترک ایران و روسیه در سوریه و همکاری‌هایی که دو کشور با هم تا پیش از سقوط دولت بشار اسد در دمشق دنبال می‌کردند. در عین حال گاهی روابط میان روسیه و ایران در سطح منافع سیاسی است و بده بستان‌هایی میان دو کشور بر اساس برخی موضوعات و تحولات شکل می گیرد.»

دکتر غلامزاده معتقد است که در حال حاضر با تشدید تنش‌های تهران- واشنگتن، ارتباط با روسیه برای ایران می تواند بسیار خوب و سودمند باشد، کما این که هفته گذشته نیز پیام مقام معظم رهبری به رئیس جمهور روسیه، آقای پوتین رسیده و ارسال این پیام می‌تواند حاوی نکات بسیار مهمی باشد.

درباره زمان سفر وزیرخارجه ایران به روسیه، آقای غلامزاده تاکید دارد که این سفر در راستا و ادامه سفر وزیرخارجه ایران به عمان و پاکستان صورت گرفته و وزیرخارجه ایران بعد از سفر پاکستان و عمان به روسیه رفته تا سفر پاکستان رنگ و بوی مذاکراتی با آمریکا نداشته باشد، چون هم پاکستان در این دوره و هم عمان در دوره گذشته به عنوان کشورهای میانجی میان ایران در مذاکره با آمریکا شناخته شده‌اند و براین اساس برای آن که سفر به پاکستان و عمان برای وزیرخارجه ایران معنا و مفهوم مذاکراتی با آمریکا نداشته باشد، لذا آقای عراقچی برنامه سفر به روسیه و دیدار با ولادیمیر پوتین را نیز دنبال کرده است.

دکتر غلامزاده درباره معنا و پیام سفر وزیرخارجه ایران به روسیه نیز معتقد است که سفر عراقچی به روسیه اهداف دیگری نیز دارد، از جمله این که ایران تلاش دارد تا در اوج تنش با آمریکا، تعاملات نزدیک خود با روسیه را حفظ کند، چون کشورهای مختلف همواره متحدان خود را در مقاطع خاص و بحرانی در جریان مسائل بین الملل قرار می‌دهند و در حال حاضر نیز اگرچه سفر وزیرخارجه ایران به روسیه با تاخیر زیادی پس از تشدید تنش با آمریکا صورت گرفته، اما این سفر در راستای منافع تهران برای هماهنگی با متحدان بین‌المللی خود است و همین تعاملات را ایران بایستی با دیگر قدرت‌های بین‌الملل متحد خود از جمله چین نیز از نزدیک دنبال کند و متحدان بین‌المللی را فعال نگه داشت.

اما این که آیا روسیه به ایران در جنگ علیه آمریکا کمک می‌کند یا کمک خواهد کرد، سوالی بود که دکتر غلامزاده پاسخ متفاوتی برای آن داشت. این کارشناس روابط بین الملل درباره کمک روسیه به ایران همزمان با جنگ آمریکا علیه ایران گفت: «در حال حاضر روسیه خودش درگیر جنگ اوکراین است و ما هم نمی خواهیم و نیازی نداریم که کمکی از کشوری بگیریم، اما همکاری های راهبردی میان روسیه و ایران در خصوص جنگ می‌تواند شکل گیرد.»

به گفته دکتر غلامزاده، در طول جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، همکاری‌های گسترده‌ای میان ایران و روسیه در زمینه‌های اطلاعات ماهواره‌ای، رصد و تجهیزات مخابراتی جریان داشته است، هرچند ایران درخواست چندانی برای حمایت‌های نظامی روسیه در جنگ علیه آمریکا ندارد، چون تهران نیازی به این گونه پشتیبانی نظامی از روسیه در نبرد علیه آمریکا نداشته است.