بسته نجات ۴۲۰ میلیون دلاری قطر| از رقابت تا همسویی دوحه-ریاض در لبنان

دولت قطر به تازگی اعلام کرده است که به لبنان یک بسته کمک مالی خواهد داد.  این خبر در بیانیه‌ای از سوی «محمد بن عبدالعزیز الخلیفی»، وزیر مشاور در امور خارجه قطر، در کنفرانس مطبوعاتی با «طارق متری»، معاون نخست وزیر لبنان در بیروت بیان شد .

الخلیفی گفت: «ما از طریق صندوق توسعه قطر، بسته کمک مالی را اعلام می‌کنیم که ۴۰ میلیون دلار آن برای صنعت برق و ۳۶۰ میلیون دلار برای پروژه‌های اقتصادی اختصاص خواهد یافت.» او افزود که همزمان دوحه پروژه‌ای برای حمایت از بازگشت داوطلبانه پناهندگان سوری در لبنان با همکاری سازمان بین‌المللی مهاجرت دنبال می‌کند و انتظار می‎‌رود که حداقل 100 هزار مهاجر سوری تحت تاثیر این برنامه مهاجرتی برای بازگشت از لبنان به سوریه قرار گیرند.

جزئیات بسته کمکی قطر به لبنان

وزیر مشاور در امور خارجه قطر در تشریح جزئیات بسته کمکی به لبنان جزئیات آن را شامل موارد ذیل عنوان کرده است:

420 میلیون دلار: ارزش کل بسته مالی قطر برای لبنان

40 میلیون از 420 میلیون دلار: برای صنعت برق

۳۶۰ میلیون از 420 میلیون دلار: برای پروژه‌های اقتصادی

20 میلیون از 420 میلیون ددلار: برای بازگرداندن مهاجران سوری از لبنان به سوریه

چگونگی اجرای فاز اول طرح: از طریق یک رویکرد بشردوستانه یکپارچه شامل تأمین مسکن قبل از بازگشت مهاجران سوری و تأمین غذا و داروی مهاجران بازگشته به سوریه به مدت 3 ماه پس از بازگشت

۱۸۵ بورسیه تحصیلی طی ۳ سال: برای حمایت از پیشرفت تحصیلی جوانان لبنانی

۴۴۰۰ کودک و جوان: تحت پوشش طرح قطر تحت عنوان «ورزش برای توسعه و صلح» برای حمایت از نسل نوظهور با هدف ارتقای حفاظت، کاهش خشونت و توانمندسازی اجتماعی جوانان

بازسازی بیمارستان کرنتینا در بیروت: آسیب دیده شده در اثر انفجار بندر بیروت

حوزه سیاسی: حمایت قطر بر محوریت تلاش‌های گروه پنج‌گانه در حمایت از لبنان با لزوم پایبندی طرف‌ها به اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت و احترام به حاکمیت کامل جمهوری لبنان

مقابله با اسرائیل، فصل مشترک بیروت-دوحه

اعلام کمک قطر به لبنان در شرایطی صورت می‌گیرد که هم لبنان و هم قطر هر دو طی یک سال گذشته هدف تجاوز و حملات رژیم صهیونیستی قرار گرفته‌اند و نقض آتش بس در لبنان از سوی صهیونیست‌ها همچنان ادامه دارد.

در جریان سفر وزیر مشاور در امور خارجه قطر به لبنان نیز، این مقام قطری بارها در جلسات خود با مقامات لبنانی حملات اسرائیل به خاک لبنان را محکوم کرد و از حمایت مستمر دوحه از بیروت در زمینه‌های مختلف، به ویژه در شرایط سختی که این کشور در حال گذر از آن است، سخن گفت.

جوزف عون، رئیس جمهور لبنان نیز در دیدار با مقام ارشد قطری بر لزوم مقابله با تل آویو تاکید کرد و گفت که اعمال فشار بر اسرائیل برای تسهیل کار کمیته «مکانیسم» برای اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ در تمام مفاد آن ضروری است.

این موضع‌گیری‌ها نشان دهنده آن است که هم لبنان و هم قطر اکنون در جبهه واحد در مقابل تل آویو قرار گرفته‌اند و هر دو کشور روابط نزدیک خود را با هدف مقابله با تل آویو ضروری می‌دانند.

از رقابت تا توافق زیرپوستی قطر- عربستان

اگرچه قطر بسته کمک مالی خود به لبنان را به تازگی اعلام کرده است، اما باید توجه داشت که کمک‌های قطر به لبنان طی یک سال گذشته فقط این بسته مالی نیست، بلکه براساس گزارش lebanonon.com قطر طی یک سال گذشته به نهادها و موسسات مختلفی کمک مالی کرده است، از جمله مؤسسات دارالفتوا که فعالیت‌هایش شامل برنامه‌های آموزشی دینی، کمک به امامان جماعت و فعالیت در حوزه‌های دینی و مذهبی در لبنان است.

منابع عربی همچنین در گزارش‌های خود تاکید دارند که عربستان سعودی با حساسیت زیادی هرگونه نقش قطر در صحنه لبنان از طریق تزریق بودجه و کمک‌های اجتماعی و بهداشتی به نهادهای امنیتی، بهداشتی، رسمی، مذهبی و آموزشی را دنبال می‌کند. شاید به زعم سعودی‌ها، کمک‌های قطر به لبنان با هدف نفوذ سیاسی در صحنه سنی لبنان و استفاده از آن برای پر کردن خلأ عربستان سعودی و ابتکار عمل برای گرد هم آوردن جامعه سنی و رهبران آن زیر یک چتر با محوریت دوحه صورت می‌گیرد.

واقعیت هم آن است که جامعه اهل سنت لبنان پس از ترور رفیق حریری، رئیس جمهور لبنان محوریت و اتحاد خود را از دست داده و به نظر می‌رسد که قطر اکنون در تلاش برای متحد کردن دوباره اهل سنت لبنان است، اما منابع عربی می‌گویند که این تلاش‌های قطر در لبنان چندان به مضاق سعودی‌ها خوش نیامده و ریاض با بدبینی فعالیت‌های دوحه در بیروت را زیر نظر گرفته است.

از سوی دیگر برخی منابع عربی مانند الاخبار گزارش داده‌اند که کمک‌های قطر به لبنان با هماهنگی سعودی‌ها انجام می‌شود و یزید بن فرحان، فرستاده عربستان سعودی که حدود دو هفته پیش به لبنان سفر کرده بود، به گروهی از سیاستمداران لبنانی گفته بود که «یک بسته کمکی با توافق سعودی-قطری به لبنان خواهد رسید.» این منابع معتقدند که «توافق عربستان سعودی و قطر ناشی از ترس دو کشور از یک سناریوی آشوبناک در لبنان است که نگران‌کننده‌ترین احتمال برای آنها در منطقه است.» براساس این گزارش، بن فرحان تاکید کرده است که «نقش قطر کاملاً با عربستان سعودی هماهنگ شده است.»

با این حال کمک قطر به لبنان را چه با توافق و یا چه در صحنه رقابت با عربستان سعودی ارزیابی کنیم، یک نکته را نمی‌توان نادیده گرفت و آن این که هم قطر و عربستان این روزها نگران ادامه تجاوزات تل آویو هستند و تجاوزگری رژیم صهیونیستی این روزها مهمترین دلیل نزدیکی و همکاری میان کشورهای عربی در منطقه شده است.